CUỘC CHIẾN Ở IRAN: MỘT THẤT BẠI NGẮN HẠN ĐỐI VỚI TRUNG QUỐC, NHƯNG SAU NÀY THÌ SAO?
Tác giả: Pierre-Antoine Donnet
Chuyến thăm chính thức của Tập Cận Bình
tới Iran năm 2016. DR.
Cuộc chiến do Hoa Kỳ và Israel phát động chống lại Iran kể từ ngày 28 tháng 2, một lần nữa, đã biến Trung Quốc thành một bên ngoài cuộc và tiềm ẩn nguy cơ gây ra những tổn thất về kinh tế và địa chính trị cho nước này. Tuy nhiên, ngược lại, Trung Quốc có thể thu được lợi ích đáng kể ở Châu Á nếu Hoa Kỳ sa lầy trong một thời gian dài ở chiến trường Iran đầy rủi ro.
------------------------------------------------
Nếu, khi cuộc xung đột kết thúc - mà hiện tại không ai có thể dự đoán được kết quả - chế độ của các giáo sĩ Hồi giáo sụp đổ ở Iran và nước này rơi vào vùng ảnh hưởng của Mỹ, Trung Quốc sẽ mất đi một đối tác quan trọng ở Trung Đông, chiếm 13% nguồn cung dầu mỏ, một loại hydrocarbon thiết yếu cho nền kinh tế của Trung Quốc.
Trung Quốc là nước nhập khẩu dầu lớn nhất thế giới, bao gồm cả dầu của Iran, hấp thụ phần lớn lượng dầu xuất khẩu bằng đường biển của Iran với giá rất ưu đãi. Hai nước đã ký một thỏa thuận hợp tác 25 năm vào năm 2021, trong đó Trung Quốc cam kết đầu tư lên tới 400 tỷ đô la. Lời hứa này cho đến nay vẫn chưa được thực hiện đầy đủ. Nếu cần thiết, Trung Quốc hoàn toàn có thể bù đắp cho sự thiếu hụt dầu mỏ của Iran bằng cách tăng nhập khẩu hydrocarbon từ Nga, cũng với giá chiết khấu rất lớn.
Tuy nhiên, cuộc khủng hoảng sẽ gây ra những hậu quả kinh tế nghiêm trọng hơn đối với Trung Quốc nếu eo biển Hormuz bị đóng cửa trong một thời gian dài. Tổng cộng, một phần ba lượng dầu nhập khẩu và 25% lượng khí đốt nhập khẩu của Trung Quốc đi qua eo biển Hormuz, nơi giao thông gần như bị đình trệ kể từ khi các cuộc tấn công của Mỹ và Israel nhằm vào Iran đẩy khu vực vào khủng hoảng.
Giống như trường hợp trong vụ ném bom quy mô lớn vào các địa điểm hạt nhân của Iran do Không quân Mỹ thực hiện vào tháng 6 năm 2025, và sau đó là vụ bắt giữ bất ngờ Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro vào ngày 3 tháng 1 vừa qua bởi quân đội Mỹ, Trung Quốc hoàn toàn không thể làm gì ngoài việc lên án với những tuyên bố đã được chuẩn bị trước và đầy phẫn nộ mà không có tác dụng gì trên thực địa.
Các vụ đánh bom của Mỹ và Israel vào Iran kể từ ngày 28 tháng 2, và đặc biệt là cái chết của giáo chủ Ali Khamenei, cũng đã khiến Bắc Kinh bất ngờ và chắc chắn đang dẫn đến việc giới lãnh đạo cộng sản Trung Quốc phải xem xét những hậu quả trung và dài hạn của chúng. Những cuộc tấn công này, có nguy cơ định hình lại sâu sắc Trung Đông theo hướng bất lợi cho lợi ích của Trung Quốc và Nga, diễn ra bốn tuần trước chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng thống Mỹ Donald Trump tới Trung Quốc dự kiến vào cuối tháng 3 với một chương trình nghị sự cũng có khả năng bị xáo trộn.
Liệu chuyến thăm Trung Quốc của Donald Trump có bị hoãn lại?
Chưa đầy một tháng trước chuyến thăm này, Chủ tịch Tập Cận Bình chắc chắn sẽ nhận thấy rằng Donald Trump đã chuyển sang thế tấn công sau các cuộc đàm phán gián tiếp giữa Washington và Tehran về chương trình hạt nhân của Iran. Ông có thể có lý do chính đáng để tự hỏi liệu những cuộc đàm phán này trên thực tế chỉ nhằm mục đích câu giờ và chuẩn bị tốt hơn cho sự can thiệp quân sự hay không. Điều đó dễ dàng dẫn tới việc đặt câu hỏi về tính hữu ích của việc đàm phán với Hoa Kỳ.
Trong các bình luận được đăng tải trên các phương tiện truyền thông Nhà nước Trung Quốc, phần lớn khá ôn hòa, một nguồn tin từ hãng thông tấn chính thức Tân Hoa Xã đã bày tỏ những nghi ngờ được nêu ra ở Bắc Kinh về mục tiêu của chính sách ngoại giao đối với Hoa Kỳ. Đối với Washington, “các cuộc đàm phán này không phải là con đường thực sự hướng tới giải quyết tranh chấp một cách hòa bình, mà chỉ là một sự tạm ngừng chiến thuật trước khi nối lại các cuộc tấn công quân sự.”
Ngoài việc hãng thông tấn này ngụ ý rằng Hoa Kỳ không phải là một đối tác đáng tin cậy, cách diễn đạt của thông điệp này còn đặt ra câu hỏi về tính hữu ích đối với Bắc Kinh của cuộc gặp giữa tổng thống hai cường quốc lớn nhất thế giới.
Về phần mình, Bộ Ngoại giao Trung Quốc chỉ đơn giản nhấn mạnh rằng cuộc xung đột này và cái chết của nhà lãnh đạo tối cao Iran trong vụ đánh bom của Israel cấu thành ‘một sự vi phạm nghiêm trọng chủ quyền và an ninh của Iran’, đồng thời kêu gọi giảm leo thang ngay lập tức.
Được tờ Nikkei Asia của Nhật Bản trích dẫn ngày 2 tháng 3, Minxin Pei, giáo sư tại Đại học Claremont McKenna ở California, cho rằng bình luận của Tân Hoa Xã “có lẽ phản ánh quan điểm ngày càng tăng trong giới tinh hoa và công chúng Trung Quốc rằng Hoa Kỳ không đáng tin cậy”, đánh giá việc hoãn hội nghị thượng đỉnh Trump-Xi là “một kịch bản có khả năng xảy ra”.
“Danny Russell, một nghiên cứu viên danh dự tại Asia Society Policy Institute/Viện Chính sách Hiệp hội Châu Á, cho biết rằng “các nhà lãnh đạo Trung Quốc có thể muốn hội nghị thượng đỉnh diễn ra để “kiềm chế Trump” và duy trì “thỏa thuận ngừng bắn” Busan”, liên quan đến thỏa thuận đạt được hồi tháng 10 năm ngoái tại Hàn Quốc” giữa hai nhà lãnh đạo và nhằm mục đích loại bỏ các biện pháp trã đũa trong vòng một năm. “Nhưng Tập Cận Bình cũng có thể lựa chọn hoãn lại cuộc gặp thượng đỉnh nếu có một cuộc leo thang quan trọng trong những ngày sắp tới”, nhà nghiên cứu này nêu thêm và cũng được Tân Hoa Xã trích dẫn.
Những lợi ích tiềm tàng cho Trung Quốc từ cuộc chiến Iran
Trung Quốc có lý do chính đáng để lo ngại trước hàng loạt các hoạt động của Mỹ kể từ cuối năm ngoái, tất cả đều gây bất lợi cho nước này: việc bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro, Venezuela là một trong những nhà cung cấp dầu mỏ của Trung Quốc; kênh đào Panama, mà quyền quản lý đã bị tước đoạt đột ngột khỏi tay Trung Quốc, chắc chắn là do áp lực từ Mỹ; và nay là Iran.
Nhưng cuộc chiến Iran mang lại cho Chủ tịch Tập Cận Bình, một nhà chiến lược tài ba, những lợi ích tiềm tàng, đặc biệt là trong lĩnh vực quân sự và địa chính trị ở Châu Á: thứ nhất, cuộc chiến này có tác dụng giữ chân lực lượng vũ trang Mỹ xa Đông Á, và do đó xa Đài Loan trong một thời gian có lẽ là lâu dài, và thứ hai, làm cạn kiệt dần kho dự trữ đạn dược và vũ khí của Mỹ.
Một sự sa lầy ở Iran sẽ là một món quà trời cho đối với Trung Quốc, nước này chắc chắn sẽ nắm bắt cơ hội để gia tăng áp lực lên Đài Loan và tăng cường các chiến thuật hăm dọa chống lại các đồng minh của Mỹ trong khu vực, đặc biệt là Nhật Bản. Điều này sẽ diễn ra trong bối cảnh mối quan hệ giữa Bắc Kinh và Moscow có khả năng được củng cố.
Theo một báo cáo được Center for Strategic and International Studies/Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế công bố tháng trước, khoảng 40% tàu chiến đang hoạt động của Hải quân Mỹ hiện đang đóng quân ở Trung Đông. U.S. Naval Institute/Viện Hải quân Mỹ hôm thứ Hai cho biết, trong số đó có tàu sân bay Abraham Lincoln và ít nhất sáu tàu khu trục mang tên lửa đóng tại các cảng thuộc California, Hawaii và Nhật Bản ở Thái Bình Dương. George Washington, tàu sân bay duy nhất của Mỹ được triển khai ở Châu Á đang được bảo dưỡng tại căn cứ của nó ở Yokosuka, Nhật Bản.
“Hải quân Mỹ đang kiệt sức,” Bryan Clark, cựu quan chức quốc phòng Mỹ chuyên về các hoạt động hải quân tại Viện Hudson, theo tin được Reuters hôm 4 tháng 3 trích dẫn. Nếu chiến tranh kéo dài, ông tin rằng hoàn toàn có thể Hoa Kỳ sẽ buộc phải giảm sự hiện diện hải quân của mình ở Châu Á. Ông nhận xét thêm: “Hạm đội [Mỹ] không có khả năng duy trì sự hiện diện liên tục ở tất cả các mặt trận.”
Đối với một số nhà phân tích, các hoạt động quân sự do Donald Trump phát động là một phần của kế hoạch rộng lớn hơn nhằm cho phép Hoa Kỳ tập trung, trong giai đoạn thứ hai, vào việc vây hãm Trung Quốc. Nhưng sự can thiệp của Trump vào Trung Đông càng kéo dài, Bắc Kinh càng có thể hưởng lợi nhiều hơn.
Mối lo ngại ngày càng tăng trong số các đồng minh của Mỹ ở Châu Á
Cuộc xung đột ở Iran đã bắt đầu làm dấy lên lo ngại trong số các đồng minh của Mỹ ở Châu Á. “Chiến lược tổng thể được cho là “kiềm chế Iran ở Trung Đông, sau đó chuyển hướng nguồn lực sang Trung Quốc”, một nghị sĩ Nhật Bản thuộc đảng cầm quyền, yêu cầu giấu tên, cho biết. “Nhưng vấn đề đặt ra là liệu còn đủ nguồn lực để phân bổ lại hay không”, ông nhấn mạnh, theo trích dẫn của Reuters.
Những lo ngại tương tự cũng được nêu lên ở Đài Loan. “Chúng tôi hy vọng chiến dịch này sẽ nhanh chóng và có giới hạn, và các nguồn lực có thể nhanh chóng được phân bổ lại cho Châu Á”, Chen Kuanting, một thành viên của đảng cầm quyền Đài Loan và là thành viên của Ủy ban Quốc phòng và Đối ngoại Nhân dân, cũng được Reuters trích dẫn, cho biết. Một cuộc xung đột kéo dài có thể gây hại đến “sự ổn định và hòa bình ở khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương,” ông nói thêm, nhấn mạnh rằng Đài Loan nên chuẩn bị cho sự tăng cường các “biện pháp cưỡng chế” của Bắc Kinh trong khi quân đội Mỹ đang tham chiến ở những nơi khác.
Lịch sử gần đây cho thấy Trung Quốc luôn tận dụng những thời điểm lực lượng Mỹ hiện diện ở các mặt trận khác, theo nhận định của Jennifer Parker, cựu nữ sĩ quan Hải quân Hoàng gia Úc. Bà dẫn chứng ví dụ về việc Bắc Kinh nhanh chóng quân sự hóa các đảo ở Biển Đông trong khi Mỹ đang tiến hành chiến tranh ở Afghanistan. “Bắc Kinh sẽ theo dõi sát sao tình hình”, nhà nghiên cứu từ viện nghiên cứu Lowy Institute có trụ sở tại Sydney nói thêm, được trích dẫn bởi nhật báo Nikkei Asia của Nhật Bản.
Cuộc chiến của Mỹ ở Iraq vào đầu những năm 2000 cũng tương tự như vậy, làm phân tán sự quan tâm đến mối đe dọa cạnh tranh đang nổi lên từ Trung Quốc, quốc gia đã lợi dụng tình hình này để âm thầm tiếp tục vươn lên.
Julian Gewirtz, quan chức an ninh hàng đầu trong chính quyền Biden, lưu ý rằng ngay cả khi không rơi vào vũng lầy tương tự như lực lượng Mỹ đã trải qua ở Iraq, khả năng Mỹ sẽ lại phải tập trung sự chú ý vào Trung Đông vẫn có lợi cho Trung Quốc. “Chúng ta có số lượng tàu sân bay hạn chế, và thời gian cũng như sự chú ý của tổng thống cũng có hạn”, Gewirtz giải thích, được trích dẫn bởi tờ The Economist ngày 2 tháng 3.
Các chuyên gia được truyền thông Mỹ trích dẫn ước tính rằng Hoa Kỳ đã sử dụng lượng tên lửa dự trữ đủ dùng trong 15 năm. Kể từ tháng 6 năm 2025 và Chiến dịch Midnight Hammer, chiến dịch ném bom dữ dội nhằm vào các địa điểm hạt nhân của Iran, tiếp theo là Chiến dịch Epic Fury được phát động vào ngày 28 tháng 2 năm 2026, Hoa Kỳ đã sử dụng 25% tổng trữ lượng tên lửa THAAD (mỗi chiếc trị giá 15 triệu đô la), tương đương với 15 năm sản xuất trong vòng 5 năm tên lửa Tomahawk, và hàng trăm tên lửa đánh chặn đất đối không SM-3 và Patriot chỉ riêng ở khu vực Vịnh Ba Tư.
Sản lượng sản xuất còn lâu mới theo kịp: ví dụ, năm 2025, Hoa Kỳ chỉ sản xuất được 11 tên lửa đánh chặn THAAD. Những chuyên gia này cũng ước tính rằng sẽ mất từ bốn đến tám năm để khôi phục lại kho dự trữ, dẫn đến một số người kết luận rằng Hoa Kỳ thiếu năng lực công nghiệp để duy trì một cuộc xung đột cường độ cao kéo dài – một kịch bản thậm chí còn ít khả năng xảy ra hơn nếu một cuộc xung đột thứ hai xảy ra giữa Trung Quốc cộng sản và Đài Loan. Các nhà chiến lược Trung Quốc nhận thức rất rõ điều này.
Điều này cũng giải thích tại sao Nhật Bản đã gặp phải tình trạng chậm trễ trong việc giao hàng trăm tên lửa Tomahawk đặt mua từ Hoa Kỳ và có thể phải đối mặt với những sự chậm trễ hơn nữa, theo Jan van Tol, một chuyên gia cao cấp tại Center for Strategic and Budgetary Assessments/Trung tâm Đánh giá Chiến lược và Ngân sách, được Nikkei Asia trích dẫn.
“Donald Trump có lẽ nghĩ rằng ông ấy đang thể hiện sức mạnh quân sự để đe dọa Bắc Kinh. Nhưng hành động của ông ấy ở Venezuela và Iran nhiều khả năng sẽ củng cố quyết tâm của Bắc Kinh trong việc tăng cường khả năng chống lại Hoa Kỳ và củng cố liên minh với Nga”, Daniel Russell, một cựu nhà ngoại giao Hoa Kỳ, cho biết. “Cuối cùng, cuộc tấn công này đe dọa triển vọng ổn định hoặc tiến triển trong quan hệ Mỹ-Trung.”
“Mỗi năm Washington dành để giải quyết vấn đề với Tehran là một năm thêm Bắc Kinh giành được lợi thế ở Thái Bình Dương”, Zineb Riboua, một nhà nữ nghiên cứu tại Centre pour la paix et la sécurité au Moyen-Orient/Trung tâm Hòa bình và An ninh Trung Đông thuộc Viện Hudson, viết. “Hướng đi của Trung Đông sẽ quyết định liệu Hoa Kỳ có thể thắng thế trong cuộc đối đầu mang tính quyết định của thế kỷ này hay không: hành động của Trung Quốc chống lại Đài Loan”, bà bình luận trong một bài phân tích được Nikkei Asia trích dẫn.
Nhìn rộng hơn, cuộc xung đột này cũng một lần nữa làm nổi bật sự bất lực của Trung Quốc trong việc hỗ trợ các đối tác là nạn nhân của các cuộc tấn công quân sự, cũng như những nghi ngờ nghiêm trọng về hiệu quả của vũ khí của nước này. Những nghi ngờ đó đã thể hiện rõ trong vụ bắt giữ Nicolás Maduro.
Tô Tử Vân [Su Tzu-yun (蘇紫雲)], giám đốc tại Institut de recherche sur la défense et la sécurité nationales de Taiwan/Viện Nghiên cứu Quốc phòng và An ninh Đài Loan, tuyên bố trên báo chí Đài Loan rằng các hệ thống phòng không xuất khẩu của Trung Quốc, đặc biệt là loạt radar JY-10/26, tên lửa đất đối không Hongqi-7 và 9B, và hệ thống laser Shennong Shield, đã chứng tỏ sự không hiệu quả, khi bị các cuộc tấn công của Mỹ phá hủy trong chiến dịch phát động ngày 28 tháng 2.
Đối mặt với chủ nghĩa phiêu lưu quân sự của Mỹ, Trung Quốc đang theo đuổi một chiến lược dài hạn
Nhưng đối mặt với điều mà họ có thể coi là chủ nghĩa phiêu lưu quân sự vội vàng từ phía Hoa Kỳ, Trung Quốc thường theo đuổi một chiến lược thận trọng và dài hạn. Ahmed Aboudouh, một cộng tác viên nghiên cứu tại chương trình Trung Đông và Bắc Phi của Chatham House, tin rằng Trung Quốc đang chơi một ván cờ dài hạn ở Iran và ngay cả khi Bắc Kinh có thể gặp phải những khó khăn kinh tế ngắn hạn do hành động của Washington ở Iran, thì diễn ngôn này cũng “cần được xem xét thận trọng”.
“Trong khi sự bất động của Trung Quốc đặt ra nhiều câu hỏi về độ tin cậy của Bắc Kinh trong mắt các nước của Phương Nam, thì các nước này không coi Bắc Kinh là một lựa chọn thay thế cho Hoa Kỳ. Họ không ảo tưởng. Họ không kỳ vọng Trung Quốc sẽ đối đầu quân sự với Hoa Kỳ,” ông nói với Nikkei Asia.
Trong khi uy tín toàn cầu của Trung Quốc có thể tạm thời bị tổn hại bởi sự bất động của nước này, thì chính quyền Trump “có thể phải chịu thiệt hại nghiêm trọng nếu biến việc sử dụng vũ lực và coi thường luật pháp quốc tế thành chuẩn mực mới trong chính trị quốc tế.”
Tờ The Economist nhấn mạnh tốc độ và sự thẳng thắn mà truyền thông Nhà nước Trung Quốc khi thông báo cho công chúng về các hoạt động quân sự này, tạo nên sự tương phản rõ rệt với những gì đã xảy ra chỉ hai tháng trước đó, khi các cuộc biểu tình rầm rộ nổ ra trên khắp nước Cộng hòa Hồi giáo. Trong hai tuần đầu tiên, các đài truyền hình Trung Quốc không nói gì. Khi cuối cùng họ đưa tin về tình trạng bất ổn, họ miêu tả những người biểu tình như những con tốt thí của ‘các thế lực bên ngoài’.
Sự tương phản này cho thấy một trong những lý do tại sao các nhà lãnh đạo Trung Quốc ít lo ngại về cuộc tấn công đang diễn ra ở Tehran hơn nhiều người nghĩ. Trung Quốc đã lo ngại khi người dân Iran nổi dậy chống lại chính phủ của họ vào cuối tháng 12 vì, như tờ tuần báo của Anh giải thích, “cảnh tượng một phong trào quần chúng lật đổ một chế độ độc tài chính là điều khiến các quan chức ở Bắc Kinh lo lắng”.
“Trên quan điểm của Trung Quốc, một cuộc không kích giết chết một nhà lãnh đạo chính trị là một sự kiện dễ quản lý hơn. Việc bày tỏ sự phẫn nộ trước những kẻ hiếu chiến người Mỹ dễ dàng hơn”, tờ The Economist giải thích.
Nhưng, các nhà lãnh đạo Trung Quốc, vốn rất thực dụng, chắc chắn đã cân nhắc những lợi ích kinh tế mà đất nước họ có thể thu được khi thời điểm tái thiết Iran đến. Nếu Hoa Kỳ cuối cùng dỡ bỏ lệnh trừng phạt đối với Iran, tiền lệ của Iraq rất đáng để tham khảo: khi quá trình tái thiết bắt đầu, các công ty Trung Quốc, với chuyên môn về cơ sở hạ tầng, công nghệ và thương mại, sẽ xuất hiện. Dầu mỏ của Iran có thể được sản xuất lại một cách dồi dào.
“Đây là một tính toán lạnh lùng, xuất phát từ nhận thức rằng Trung Quốc có những lợi ích kinh tế khổng lồ ở Trung Đông, nhưng lại có rất ít khả năng hoặc mong muốn gây ảnh hưởng đến nền chính trị hỗn loạn của khu vực. Hiện tại, Trung Quốc vẫn chỉ là người ngoài cuộc đứng nhìn khi bom đạn rơi xuống Iran. Họ sẽ không còn như vậy khi quá trình tái thiết bắt đầu,” tạp chí hàng tuần khẳng định.
Những sai lầm của các nhà chiến lược Mỹ trong phân tích về Trung Quốc
Thực tế là một trong những hệ quả có khả năng xảy ra nhất sẽ là sự củng cố hơn nữa quan hệ đối tác Trung Quốc-Nga, chủ yếu vì lý do kinh tế trong bối cảnh nền kinh tế Trung Quốc đang trải qua sự suy giảm nghiêm trọng.
“Tăng cường quan hệ năng lượng với Nga sẽ là một trong những bài học quan trọng cần rút ra từ tình hình này, cả về dầu thô và khí đốt,” Neil Beveridge, người đứng đầu bộ phận nghiên cứu năng lượng Trung Quốc tại Bernstein ở Hồng Kông, được Financial Times trích dẫn vào ngày 4 tháng 3, cho biết. “Nếu Iran trở thành một quốc gia thân Phương Tây hơn, hoặc nếu họ nghĩ rằng tình hình sẽ vẫn bất ổn trong một thời gian dài, điều này sẽ càng củng cố thêm liên minh giữa Nga và Trung Quốc,” ông nói thêm.
Nhưng bất luận kết quả của cuộc chiến do Mỹ và Israel tiến hành chống lại Iran sẽ ra sao, sự tương phản giữa hai quan điểm rất khác nhau của Mỹ và Trung Quốc ngày càng trở nên rõ rệt, các nhà phân tích nhận định.
“Bắc Kinh không suy nghĩ giống Washington, và cuộc xung đột với Iran là bằng chứng cho điều đó,” Evan Feigenbaum tuyên bố vào ngày 2 tháng 3 trong một bài phân tích được công bố bởi Carnegie Endowment for International Peace/Quỹ Carnegie vì Hòa bình Quốc tế, một viện nghiên cứu của Mỹ có trụ sở tại Washington.
Trong khi nhiều chiến lược gia Mỹ ngạc nhiên rằng Bắc Kinh đã không hỗ trợ các đối tác chiến lược của mình như Venezuela hay Iran, “thái độ xa cách của Trung Quốc thực ra không đáng ngạc nhiên. Nói một cách đơn giản, việc tránh đưa ra các cam kết an ninh ràng buộc với các nước thứ ba ở vùng ngoại vi không phải là dấu hiệu của sự yếu kém, mà là một chiến lược có chủ ý,” chuyên gia này, phó chủ tịch của viện nghiên cứu Mỹ trên và cựu Trợ lý Ngoại trưởng phụ trách các vấn đề Châu Á, nhấn mạnh.
Thay vì nói về một Trung Quốc bị sỉ nhục hoặc thất bại, những nhà chiến lược này, những người “mong đợi Trung Quốc hành xử giống như Hoa Kỳ”, nên hiểu rằng việc “cứu vãn” một Khamenei hay một Maduro “không cần thiết để đạt được các mục tiêu cơ bản của Bắc Kinh” bởi vì “lợi ích an ninh cốt lõi của họ nằm ở Đông Á”, ông nói thêm.
Về tác giả:
.jpg) |
| Pierre-Antoine Donnet (1953-) |
 |
Cựu tổng biên tập của AFP, Pierre-Antoine Donnet là tác giả của khoảng mười lăm tác phẩm tập trung vào Trung Quốc, Nhật Bản, Tây Tạng, Ấn Độ và những thách thức lớn của Châu Á. Năm 2020, cựu phóng viên này tại Bắc Kinh đã xuất bản cuốn “Le leadership mondial en question, L’affrontement entre la Chine et les États-Unis/Vấn đề lãnh đạo toàn cầu, Cuộc đối đầu giữa Trung Quốc và Hoa Kỳ” tại NXB Éditions de l’Aube. Ông cũng là tác giả của tác phẩm “Tibet mort ou vif/Tây Tạng chết hay sống”, do Gallimard xuất bản. Sau cuốn “Chine, le grand prédateur/Trung Quốc, kẻ săn mồi vĩ đại”, xuất bản năm 2021 (l’Aube), ông chủ biên tác phẩm tập thể “Le Dossier chinois/Hồ sơ Trung Hoa” (Cherche Midi) vào cuối năm 2022. Đầu năm 2023, ông xuất bản cuốn “Confucius aujourd’hui, un héritage universaliste/Khổng Tử ngày nay, di sản phổ quát” (l’Aube) rồi năm 2024 “Chine, l’empire des illusions/Trung Quốc, đế chế ảo tưởng” (Saint-Simon) và “Japon, l’envol vers la modernité/Nhật Bản, sự bay lên thời hiện đại” (l’Aube). Cuốn sách mới nhất của ông, “Taïwan, survivre libres/Đài Loan, sống đời tự do” (Nhà xuất bản Nevicata, bộ sách Linh hồn của các dân tộc), được xuất bản vào ngày 14 tháng 11 năm 2025.
Người dịch: Phạm Như Hồ
Nguồn: “La guerre en Iran: un revers à court terme pour la Chine, mais après?”, Asialyst, 6.3.2026.
