12.7.22

Thái Bình Dương: mặc cho những nghi ngại, Trung Quốc quyết dấn thân

THÁI BÌNH DƯƠNG: MẶC CHO NHỮNG NGHI NGẠI, TRUNG QUỐC QUYẾT DẤN THÂN

Tác giả: Sandrine Teyssonneyre

Bộ trưởng Ngoại giao Trung Quốc Vương Nghị [Wang Yi] sau cuộc họp báo với Thủ tướng Fiji Frank Bainimarama ở Suva, thủ đô Fiji, ngày 30 tháng 5 năm 2022. (Nguồn: Japan Times)

Ngoại trưởng Trung Quốc đã kết thúc chuyến thăm kéo dài 10 ngày đến tám quốc gia Thái Bình Dương vào ngày 4 tháng 6. Một chuyến công du nhằm ghi dấu ấn của Trung Quốc trong khu vực, trong khi sự rạn nứt giữa các nền dân chủ tự do và trục Bắc Kinh-Mátxcơva đang ngày càng rõ nét ở châu Âu và châu Á. Nếu khu vực còn hoài nghi trước lời đề nghị của Trung Quốc, Bắc Kinh vẫn là bậc thầy trong trò chơi kiên trì.

Với việc liên minh Aukus giữa Australia, Hoa Kỳ và Vương quốc Anh đang tiến triển kể từ tháng 9 năm 2021, đã có nhiều phỏng đoán về việc [Thủ tướng Australia] Anthony Albanese, thuộc Công Đảng Australia, đắc cử vào ngày 21 tháng 5 sẽ làm thay đổi chính sách của Australia trong khu vực. Trong khi cuộc xâm lược Ukraine của Nga chưa tìm thấy lối thoát, và Tổng thống Mỹ chơi trò từ ngữ bằng cách nói bóng gió về việc bảo vệ Đài Loan trước một cuộc xâm lược tương tự, Trung Quốc đã không đợi chính quyền mới ở Canbera đặt nền móng cho hành động của họ ở Thái Bình Dương, khi phái Bộ trưởng Ngoại giao Vương Nghị thực hiện chuyến công du đến tám quốc đảo.

Về mặt chiến lược, các quần đảo nằm trong chuyến viếng thăm tạo thành một chuỗi rào chắn bổ sung cho các quần đảo bao quanh không gian Trung Quốc ở Biển Đông và ngoài khơi Nhật Bản, tất cả đều nhằm từ chối việc Trung Quốc tiếp cận vùng biển [mare nostrum] của Mỹ. Papua New Guinea (PNG) tạo thành điểm cực bắc của rào chắn thứ nhất, bao gồm New Caledonia, và rào chắn thứ hai, bao gồm các quần đảo Solomon, Vanuatu và toàn bộ New Zealand. Các rào chắn này tạo thành một thánh địa bảo vệ lục địa Australia, được neo chặt vào Hoa Kỳ bởi liên minh Aukus. Vấn đề nên hay không nên công nhận Đài Loan cũng là một rạn nứt mới được Trung Quốc xuất khẩu trong khu vực. Đối với hợp tác Nam-Nam, nó liên quan đến nền kinh tế lớn thứ hai thế giới, tự cho là một nước đang phát triển, điều này không thuyết phục được bất kỳ ai, nhưng tác động đến sự nhạy cảm của các quần đảo Thái Bình Dương đối với với lịch sử thuộc địa.

Print Friendly and PDF

10.7.22

“Vũ khí hủy diệt hàng loạt cuối thế kỷ 20 là dao rựa/mã tấu”, cuộc trò chuyện với Frédéric Encel

“VŨ KHÍ HỦY DIỆT HÀNG LOẠT CUỐI THẾ KỶ 20 LÀ DAO RỰA/MÃ TẤU”, CUỘC TRÒ CHUYỆN VỚI FRÉDÉRIC ENCEL

Tác giả: Florian Louis

Florian Louis[*] đã gặp Frédéric Encel, tác giả được giải Livre géopolitique (Sách địa chính trị) cho cuốn Voies de la puissance.

Frédéric Encel, Les Voies de la puissance. Penser la géopolitique au XXIe siècle, Paris, Odile Jacob, 2022, 304 pages, ISBN 9782415001124, URL: https://www.odilejacob.fr


Frédéric Encel (1969-)

 

Cuốn sách mới nhất của ông đề xuất một suy nghĩ về trật tự của thế giới xoay quanh khái niệm quyền lực. Làm thế nào để xác định quyền lực?

Francis Fukuyama (1952-)

Quyền lực trước hết là chủ quyền. Khả năng hành động có chủ quyền, cho dù thông qua sự cưỡng bức hay qua ngoại giao, mà không bị cản trở bởi một cường quốc khác quan trọng hơn. Nói cách khác, quyền lực là một phương tiện, không phải là mục đích tự thân. Ở châu Âu, quyền lực bị coi một cách sai lầm là tiêu cực về thực chất trong nhiều thập kỷ. Nhưng quyền lực, giống như bất cứ thứ gì khác, có thể được sử dụng cho mục đích tích cực và tiêu cực về mặt đạo đức. Đó là hội chứng cây dao: nó có thể được sử dụng theo nhiều cách. Do đó, cần phải thoát ra khỏi điều ngu ngốc này được minh họa bởi Fukuyama và những người khác vào những năm 1990 khi nghĩ rằng lịch sử đã kết thúc, rằng có một người đàn ông cuối cùng và rằng người đàn ông này sẽ không tham chiến bởi vì anh ta sẽ không còn là một nhà ý thức hệ nữa. Đó là một chủ nghĩa hòa giải nguy hiểm chỉ có tác dụng kích thích sự thèm muốn của những người mà quyền lực là phương tiện để áp đặt ý chí của họ, kể cả bằng bạo lực.

Ông không chỉ quan tâm đến sức mạnh của các quốc gia, mà còn quan tâm đến sức mạnh của nhiều tác nhân khác như các tập đoàn, các nhóm chiến đấu hoặc các tôn giáo. Các tác nhân khác nhau này có nắm giữ cùng một loại quyền lực không? Hay quyền lực Nhà nước vẫn là không thể so sánh được?

Print Friendly and PDF

9.7.22

Mai Thi Nguyễn-Kim và Tác phẩm

Mai Thi Nguyễn-Kim và Tác phẩm

MAI THI NGUYỄN-KIM

CON NGƯỜI VÀ TÁC PHM

Nguyễn Xuân Xanh giới thiệu

Mai Thi Nguyễn-Kim như “nhà pháp thuật” đang hành động trong chương trình TERRA X – “Thế giới kỳ diệu của Hóa học” (cùng với Harald Lesch und Philip Häusser trong team)

,,

Không có một khoảnh khắc, không một hơi thở nào mà không có phản ứng hóa học xảy ra trong người bạn. Mỗi khía cạnh nhỏ bé, bình thường của cuộc sống đều trở nên thú vị khi bạn nhìn nó dưới lăng kính khoa học. Làm sao con người lại không đến với khoa học tự nhiên được?

Mai Thi Nguyễn-Kim

Sự hình thành các thói quen khoa học của trí óc (mind) nên là mục tiêu chính yếu của giáo viên khoa học ở trường trung học.

John Dewey

Nhà giáo dục Mỹ

Lời nói đầu

Khi mới chấp bút, tôi chỉ định viết bài giới thiệu chỉ vài ba trang giấy A4 cho Nxb Kim Đồng. Nhưng sưu tầm và nghiên cứu dữ liệu, tôi bị lôi cuốn bởi cuộc đời của Mai Thi Nguyễn-Kim, khiến tôi không thể dừng sớm như dự tính. Giờ đây tôi hy vọng đã viết được phần cốt lõi về người phụ nữ trẻ tuổi rất đặc biệt này. Cô và những tác phẩm của cô là những nguồn cảm hứng lớn, có tính khai sáng và giáo dục cao cho cộng đồng Đức. Đối với nước Đức, một đất nước có bề dày khoa học lâu đời với vô số tên tuổi cao vời vợi, cô là một tài năng đặc biệt làm cho khoa học có thêm sức sống mạnh mẽ trong lòng cộng đồng. Có thể nói, ở Đức, ngoài Albert Einstein ra, ngôi sao huyền thoại của thế kỷ 20, chưa ai đưa khoa học vào lòng người nhiều như Mai Thi. Tôi chỉ muốn nói về mặt đại chúng hóa khoa học.

Print Friendly and PDF

8.7.22

Đặt phụ nữ vào trung tâm của quá trình phục hồi kinh tế toàn cầu: đó là nhiệm vụ của Indonesia tại hội nghị thượng đỉnh G20 năm 2022

ĐẶT PHỤ NỮ VÀO TRUNG TÂM CỦA QUÁ TRÌNH PHỤC HỒI KINH TẾ TOÀN CẦU: ĐÓ LÀ NHIỆM VỤ CỦA INDONESIA TẠI HỘI NGHỊ THƯỢNG ĐỈNH G20 NĂM 2022

Tác giả: Resya Kania

Người phụ nữ phơi khô vải batik mới làm. Nghề làm vải batik là một loại doanh nghiệp quy mô vừa, nhỏ và siêu nhỏ, hỗ trợ sinh kế của phụ nữ Indonesia, đặc biệt là ở Java. Ảnh: shutter/Bastian AS

Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng thu hẹp khoảng cách giới có tác động tích cực đến phúc lợi của xã hội. Nghiên cứu của Women World Banking (Ngân hàng Thế giới Phụ nữ) năm 2021 cho thấy phúc lợi kinh tế không chỉ phụ thuộc vào thu nhập và cơ sở hạ tầng mà còn phụ thuộc vào bình đẳng giới như thế nào.

Tuy nhiên, G20[*] - nhóm các quốc gia đại diện cho 85% nền kinh tế thế giới - vẫn chưa tập trung vào việc giải quyết các rào cản của phụ nữ trong việc tham gia và hưởng lợi từ nền kinh tế.

Ví dụ, trong số nhiều cuộc họp của G20, chỉ có cuộc họp được tổ chức tại Brisbane, Úc, vào năm 2014 dẫn đến cam kết cụ thể về cải thiện địa vị kinh tế của phụ nữ. Tuy nhiên, cho đến ngày nay, cam kết Brisbane vẫn chưa được tiếp tục đào sâu và thể hiện bằng một chiến lược và cơ chế thực hiện rõ ràng.

Indonesia đăng cai tổ chức hội nghị thượng đỉnh G20 năm nay.

Trong vai trò trên, Indonesia có thể điều hướng phản ứng của các nước G20 đối với COVID-19 và thúc đẩy các vấn đề của phụ nữ trong chương trình nghị sự chính sách toàn cầu. Indonesia đã cho thấy ý định ủng hộ tăng trưởng kinh tế phục vụ mọi người bằng cách ưu tiên vai trò của phụ nữ - cùng với thanh niên và các doanh nghiệp nhỏ.

Print Friendly and PDF

5.7.22

Hoàn cảnh tuyệt vọng đã xuất hiện. Bây giờ hãy thoát ngay ra khỏi mớ bòng bong mà chúng ta đang kẹt cứng trong đó

HOÀN CẢNH TUYỆT VỌNG ĐÃ XUẤT HIỆN. BÂY GIỜ HÃY THOÁT NGAY RA KHỎI MỚ BÒNG BONG MÀ CHÚNG TA ĐANG KẸT CỨNG TRONG ĐÓ

Tác giả: George Monbiot

Chẳng có đường lùi, chẳng còn niềm an ủi nào trong những điều chắc chắn cũ kỹ. Nhưng việc phục hồi quyền công hữu là một trong những lộ trình khả thi để chuyển biến xã hội.

‘Chúng ta được hứa hẹn là sẽ tăng trưởng bất tận trong một hành tinh hữu hạn. Chúng ta được biết rằng một hệ thống không bình đẳng, rộng lớn sẽ xóa bỏ tất cả những sự khác biệt… Toàn bộ tổng kết này đều dựa trên phép thuật.’ Ảnh: Stefan Rousseau/PA

Thật nhanh chóng, những người bạn quyền lực nói với chúng ta rằng chủ nghĩa tư bản toàn cầu là một thế lực động, hủy diệt, và nó cũng là nguồn gốc của sự đổi mới và biến đổi không ngừng. Tiếp theo, họ nói với chúng ta rằng nó đã dẫn đến sự cáo chung của lịch sử: ổn định và hòa bình lâu dài. Chẳng có nỗ lực nào để giải quyết sự mâu thuẫn này. Hay bất cứ điều gì khác.

Chúng ta đã được hứa hẹn sẽ tăng trưởng bất tận trên một hành tinh hữu hạn. Chúng ta được biết rằng một hệ thống không bình đẳng, rộng lớn sẽ xóa bỏ tất cả những sự khác biệt. Nền hòa bình xã hội sẽ được thực hiện bởi một hệ thống dựa trên sự cạnh tranh và lòng ganh ghét đố kỵ. Nền dân chủ sẽ được bảo đảm bằng sức mạnh của đồng tiền. Những điều mâu thuẫn là hoàn toàn rõ ràng. Toàn bộ sự tổng kết này đều dựa trên phép thuật.

Print Friendly and PDF

3.7.22

Ai thực sự gây ra ô nhiễm? 10 điểm về bất bình đẳng và chính sách khí hậu

AI THỰC SỰ GÂY RA Ô NHIỄM? 10 ĐIỂM VỀ BẤT BÌNH ĐẲNG VÀ CHÍNH SÁCH KHÍ HẬU

Gần một nửa tổng lượng khí thải, kể từ cuộc cách mạng công nghiệp, đã được thải ra kể từ năm 1990 năm công bố báo cáo đầu tiên của IPCC. Thế nhưng, không phải nước nào cũng gây ô nhiễm nhiều như nhau, hoặc theo cùng cách giống nhau. Vì thế, bất bình đẳng là một dữ liệu then chốt, mang tính tiên quyết đối với bất kỳ chính sách công nào nhằm chống lại hiện tượng nhiệt độ thời tiết nóng lên. Từ các kết quả nghiên cứu trong báo cáo năm 2022 của tổ chức World Inequality Lab [Phòng thí nghiệm Bất bình đẳng Thế giới], Lucas Chancel điểm lại 10 điểm về sự phân bố lượng khí thải và những hậu quả kinh tế của nó.

TÁC GIẢ: Lucas Chancel

NGƯỜI DỊCH: Elena Maximin, Olivier Lenoir

© Patrick Siccoli/SIPA

1 – Hiện trạng khí thải khí nhà kính ở cấp độ thế giới

Vào năm 2021, con người đã thải ra gần 50 tỷ tấn CO2 tương đương (CO2eq) vào bầu khí quyển, đảo ngược phần lớn lượng giảm khí thải đã được ghi nhận trong đại dịch Covid năm 2020[1]. Trong số 50 tỷ tấn CO2 này, có khoảng ba phần tư được thải ra từ quá trình đốt nhiên liệu hóa thạch vì mục đích năng lượng, 12% từ lĩnh vực nông nghiệp, 9% từ lĩnh vực công nghiệp (trong việc sản xuất xi măng và các sản phẩm khác), và 4% từ chất thải. Trung bình, mỗi cá nhân thải ra, mỗi năm, hơn 6,5 tấn CO2 một chút. Lượng khí thải trung bình này che giấu những chênh lệch đáng kể giữa các nước với nhau và trong nội bộ các nước đó.

Lượng khí thải toàn cầu đã tăng gần như liên tục kể từ cuộc cách mạng công nghiệp. Năm 1850, tổng lượng khí thải là một tỷ tấn CO2 tương đương. Năm 1900, lượng khí thải này đã tăng lên 4,2 tỷ tấn, đạt 11 tỷ tấn vào năm 1950, 35 tỷ tấn vào năm 2000, và khoảng 50 tỷ tấn vào ngày nay. Gần một nửa tổng lượng khí thải, kể từ cuộc cách mạng công nghiệp, đã được thải ra kể từ năm 1990 năm công bố báo cáo đầu tiên của IPCC [Intergovernmental Panel on Climate Change – Ủy ban liên chính phủ về biến đổi khí hậu].

Với tốc độ khí thải toàn cầu hiện nay, ngân sách cho [việc giảm] 1,5°C nhiệt độ thời tiết nóng lên sẽ bị cạn kiệt trong vòng sáu năm, và ngân sách cho [việc giảm] 2°C nhiệt độ thời tiết nóng lên sẽ bị cạn kiệt trong vòng 18 năm.

LUCAS CHANCEL

Theo một trong những báo cáo mới nhất của IPCC, vẫn còn 300 tỷ tấn CO2 chưa thải ra, nếu muốn duy trì mức dưới 1,5°C nhiệt độ thời tiết nóng lên, so với mức trong thời kỳ tiền công nghiệp, và 900 tỷ tấn CO2 chưa thải ra, nếu muốn duy trì mức dưới 2°C[2]. Với tốc độ khí thải toàn cầu hiện nay, ngân sách cho [việc giảm] 1,5°C nhiệt độ thời tiết nóng lên sẽ bị cạn kiệt trong vòng sáu năm, và ngân sách cho [việc giảm] 2°C nhiệt độ thời tiết nóng lên sẽ bị cạn kiệt trong vòng 18 năm.

Print Friendly and PDF

2.7.22

Về mặt khoa học, tiềm lực trí tuệ cao (HPI) không tồn tại

VỀ MẶT KHOA HỌC, TIỀM LỰC TRÍ TUỆ CAO (HPI) KHÔNG TỒN TẠI

Tác giả: Philippe Mouillot[*]

Thuật ngữ “tiềm lực” chỉ bao hàm một xác suất diễn biến có thể liên quan – hoặc không liên quan – đến trí tuệ và tài năng. PxhereCC BY-SA

Chưa bao giờ ta nghe nói đến khái niệm “tiềm lực trí tuệ cao”, hay HPI (haut potentiel intellectuel - tiếng Anh: HIP - High intellectual potential - ND) nhiều đến thế. Loạt phóng sự truyền hình lấy tên từ đó, dàn dựng câu chuyện một phụ nữ trẻ nguồn gốc tầm thường được cảnh sát tuyển dụng với tư cách là nhà tư vấn để giải quyết các vụ viêc, và mùa thứ hai được phát trên đài TF1 đã ghi nhận một số lượng lớn khán giả. Về phần mình, báo chí bắt đầu quan tâm đến thị trường các chẩn đoán tiềm lực trí tuệ cao đang nở rộ, với giá lên đến 700 euro, đồng thời đặt câu hỏi về những trò lừa bịp có thể có trong lĩnh vực này. Thật vậy, thắc mắc này tỏ ra càng chính đáng khi khái niệm HPI không dựa trên bất kỳ một thực tại nào được chứng minh một cách khoa học.

Louis L. Thurstone (1887-1955)
Howard Gardner (1943-)

Làm sao định nghĩa được các HPI mà không vay mượn, thậm chí xâm lấn các khái niệm về năng khiếu bẩm sinh (từ tiếng Anh gift, quà tặng/tài năng, đã biến thành gifted, năng khiếu), về trí tuệ hay còn là tiềm lực đang rất thịnh hành hiện nay? Tuy nhiên, nghiên cứu trí tuệ và nhiều loại trí thông minh là không mới; nhà tâm lý học Mỹ Louis Leon Thurstone đã nghiên cứu vấn đề này từ năm 1927. Sau khi đã cho một nhóm hơn 200 sinh viên làm trắc nghiệm, ông đã chứng minh rằng thực ra trí thông minh được cấu thành bởi bảy nhân tố khác biệt nhau: (1) tốc độ tri giác, (2) năng lực tính toán (3) diễn đạt, nói năng trôi chảy, (4) hiểu lời nói, (5) khả năng nắm bắt không gian, (6) trí nhớ và (7) khả năng lý luận. Ông gọi đó là những năng lực tinh thần sơ đẳng. Và năm 1983, một nhà tâm lý học Mỹ khác là Howard Gardner xác nhận ý nghĩa phức hợp này. Từ đó, ta không còn nói đến tính duy nhất của trí thông minh nữa mà là những trí thông minh đa dạng.

Print Friendly and PDF

1.7.22

Bước tiến nhỏ của Tạp chí Nature, bước nhảy vọt lớn vượt qua khoảng cách giới: tạp chí hàng đầu sẽ bắt buộc báo cáo về giới tính và giới trong nghiên cứu

BƯỚC TIẾN NHỎ CỦA TẠP CHÍ NATURE, BƯỚC NHẢY VỌT LỚN VƯỢT QUA KHOẢNG CÁCH GIỚI: TẠP CHÍ HÀNG ĐẦU SẼ BẮT BUỘC BÁO CÁO VỀ GIỚI TÍNH VÀ GIỚI TRONG NGHIÊN CỨU

Tác giả: Kelly Burrowes

Ảnh: Shutterstock

Giống như trong nhiều khía cạnh của cuộc sống, vẫn còn tồn tại thành kiến về giới tính đối với nữ giới trong các lĩnh vực STEM[1]. Và thành kiến này có tác động tiêu cực không chỉ đối với nữ giới, mà còn đối với nam giới - và cả những người nằm ngoài danh mục nhị phân[2].

Tạp chí Nature hiện đang thực hiện một bước nhảy vọt về bình đẳng giới tính và giới với các yêu cầu báo cáo mới và đó là một bước đi đúng hướng đáng hoan nghênh.

Tôi làm việc trong lĩnh vực kỹ thuật sinh học, và các nhà nghiên cứu như tôi hiểu trực tiếp được những thiệt hại có thể gây ra khi giới tính và giới không được đánh giá đúng - và báo cáo - trong nghiên cứu.

Print Friendly and PDF

29.6.22

Thời đại khai sáng và nền triết học hiện đại

THỜI ĐẠI KHAI SÁNG VÀ NỀN TRIẾT HỌC HIỆN ĐẠI

Tác giả: Tôn Thất Thông

Chúng ta cần một chương trình đào tạo học thuật vừa đặt trên nền tảng khôn ngoan, thông thái và gần gũi với kinh nghiệm thực tế, vừa chú trọng đặc biệt về năng lực phán quyết và phê phán hơn là việc bảo tồn và quản lý tri thức, đồng thời có thể gạt phăng những chướng ngại cản trở việc tiếp cận tri thức hữu dụng, […] đào tạo con người có thẩm quyền về xã hội và đạo đức, những con người tao nhã, thông thái, có nhân cách, có thị hiếu lành mạnh và một tâm hồn cao thượng, […] những con người biết nghiêm khắc với truyền thống để làm quen với sáng kiến canh tân, tự rèn luyện một quan hệ lành mạnh với cải cách và đổi mới[1].

Triết gia Christian Thomasius (1655-1728).

* * *

Cơn bão Phục Hưng trong thế kỷ 15 và 16 đã sản sinh nhiều sáng kiến mới lạ vượt ra ngoài vòng kiềm tỏa của giáo điều và sự gò ép tư tưởng trong thời đại trung cổ kéo dài gần một thiên niên kỷ. Trong thế kỷ phục hưng, trào lưu nhân bản bắt đầu chống lại khuôn phép của chủ nghĩa kinh viện, chống lại nền giáo dục với nội dung bị áp đặt khiên cưỡng, tạo nên những dòng thác mạnh mẽ lôi cuốn nhiều lớp người khác nhau trong xã hội. Nhưng những nhà nhân bản lúc đó cũng chỉ mới khơi dậy được tinh thần độc lập không gắn liền với một trường phái cổ đại nào, khơi dậy cảm giác an toàn cho bản thân với tri thức độc lập, không cần dựa dẫm vào một thế lực độc đoán nào từ bên ngoài[2].

Cũng không có gì nghi ngờ để nói rằng, sức sống mãnh liệt của xã hội thời đại phục hưng đã nhào nặn lên nhiều nhân cách lớn mà thành quả họ đạt được trong sự nghiệp phát triển tư tưởng, văn chương, nghệ thuật vẫn còn để lại ảnh hưởng đến ngày nay. Nhưng ngoại trừ phong cách nghệ thuật kiêu sa và chủ nghĩa nhân bản đầy hào quang vươn lên như đại bàng trong thế giới học thuật, thời đại phục hưng vẫn chưa sản sinh một trào lưu tư tưởng mới lạ nào khả dĩ tạo nên một tầng lớp học giả mới có năng lực và dũng cảm để trả lời những câu hỏi thiết thân của thời đại mới.

Print Friendly and PDF

27.6.22

Tử vong cao vượt mức liên quan đến Covid-19: Châu Á ở tuyến đầu

TỬ VONG CAO VƯỢT MỨC LIÊN QUAN ĐẾN COVID-19: CHÂU Á Ở TUYẾN ĐẦU

Hubert Testard

Các tình nguyện viên tiến hành khử trùng để ngăn chặn sự bùng phát các ổ dịch Covid-19 tại tháp nước Taman Sari, một điểm thu hút khách du lịch nổi tiếng ở Yogyakarta, Indonesia vào ngày 31 tháng 3 năm 2020. (Nguồn: Asia Society)

Trong hai năm, gần 15 triệu người đã chết vì Covid-19, gấp ba lần số người chết được công bố. Đây là ước tính trong một báo cáo của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), được công bố vào tháng 5 vừa qua. Người ta đặc biệt thấy rõ sự khác biệt này ở châu Á, nơi chiếm gần một nửa số tử vong dôi ra được quan sát thấy trên thế giới, trong khi các nước châu Á tuyên bố chỉ có hơn một phần năm số ca tử vong liên quan đến đại dịch. Tình hình ở châu Á đã đặc biệt trở nên xấu đi vào năm 2021: lý do là sự chậm trễ trong các chiến dịch tiêm chủng. Sự khác biệt là to lớn giữa các nước này và bốn nước trong số đó – Ấn Độ, Indonesia, Pakistan và Philippines – chiếm hơn 90% số tử vong dôi ra của châu Á.

Với tiêu đề “Décès supplémentaires associés à la pandémie de Covid-19 [Thêm số ca tử vong liên quan đến đại dịch Covid-19]”, báo cáo của WHO đưa ra một loạt bài học về tác động của vi rút lên sức khỏe con người trên thế giới nói chung và châu Á nói riêng. Chúng ta đã biết là dữ liệu về mức tử vong liên quan đến Covid-19 do các Quốc gia cung cấp có thể gây nhầm lẫn, đặc biệt là do thiếu thông tin về nguồn gốc các ca tử vong ở những nước không có đầy đủ hệ thống y tế. WHO đã chứng minh điều này: số tử vong vượt mức liên quan đến Covid-19, nói chung, cao hơn nhiều so với kết quả từ dữ liệu đã được công bố.

Báo cáo tính đến mức tử vong trực tiếp liên quan đến đại dịch, lẫn mức tử vong gián tiếp do khả năng thiếu tổ chức của hệ thống y tế và các tác động chấn thương về tâm lý-xã hội. Báo cáo cũng không quên tính đến sự sụt giảm của tử vong gắn với lợi ích gián tiếp do sự giảm sút của vận chuyển hoặc của sự giảm lây truyền các bệnh truyền nhiễm khác, chẳng hạn như bệnh cúm mùa.

Print Friendly and PDF