 |
| Franco Modigliani (1918-2003) |
PHỎNG VẤN FRANCO MODIGLIANI (1918-2003)
Brian Snowdon và Howard R. Vane
Franco Modigliani hiện nay là Institute Professor Emeritus of Economics and Finance tại Masachusetts of Institute Technology. Ông được biết đến nhiều hơn nhờ những đóng góp có ảnh hưởng sâu xa về lí thuyết kinh tế vĩ mô và lí thuyết tiền tệ. Năm 1985, ông được giả Nobel về kinh tế nhờ “những phân tích tiên phong về tiêu dùng và những thị trường tài chính”. Chúng tôi phỏng vấn Giáo sư Modigliani tại văn phòng của ông ở MIT ngày 31 tháng mười 1997.
Thông tin căn bản
Khi chưa tốt nghiệp, giáo sư là một sinh viên luật. Vì sao giáo sư chuyển sang học kinh tế?
Như tôi kể lại trong bản tự truyện hiện tôi đang viết, đó chẳng qua chủ yếu là do tình cờ. Bố tôi, một bác sĩ nhi khoa nổi tiếng, chết rất trẻ và ai cũng chờ đợi là tôi sẽ nối nghiệp cha. Mặc dù mẹ tôi mong đợi là tôi sẽ trở thành bác sĩ nhưng khi tôi đi ghi tên học y tôi nhận ra là mình không chịu nổi nhìn thấy máu (Cười). Do đó tôi quyết định rằng đi học để thành bác sĩ không phải là một ý kiến tốt. Tôi nhớ lại một tình tiết liên quan đến bố tôi, một người có óc khôi hài. Ông thường kể cho tôi rằng họ của chúng tôi, Modigliani, bắt nguồn từ một thành phố có tên là Modigliani, nằm trên Bologna, và biểu tượng của thành phố là một một con lợn cái cho heo con bú, được ông coi là thể hiện một hoạt động kinh tế có ích (Cười). Như thế tôi quyết định học thử kinh tế. Tôi thật sự ghi tên học luật vì lúc bấy giờ đại học Roma không có khoa kinh tế, mà chỉ có trường kinh doanh. Như vậy tôi học luật và năm thứ hai có một cuộc thi toàn quốc, thật ra là một loạt thi tuyển do các sinh viên đại học phát động, trong đó có môn kinh tế. Tôi tham gia vì tôi thừa thải thời gian để tiêu phí. Học luật không đòi hỏi nhiều cố gắng, điều bạn cần là học gạo nhồi vào đầu tháng cuối trước khi thi nên tôi tham gia kì thi tuyển. Hơn nữa, do tôi cần tiền nên tôi dịch những bài báo tiếng Đức cho một thư viện, thư viện của Hội thương mại, và tất cả những bài này đều liên quan đến việc kiểm soát giá cả vì lúc đó đây là vấn đề lớn ở Đức. Chủ đề của cuộc thi tuyển năm đó là việc kiểm soát giá cả, nên lúc bấy giờ tôi đã là một chuyên gia trên lĩnh vực này (Cười). Tôi đoạt giải nhất và mọi người đều nói “tốt, hiển nhiên là anh có triển vọng về kinh tế”. Đó là một bài viết lí thú, trong nghĩa là những điều chủ yếu tôi nói đều bất lợi cho việc kiểm soát giá cả. Dưới chủ nghĩa phát xít, coi như bạn phải nói rằng kiểm soát giá cả là một điều kì diệu. Quan điểm của tôi là khá thông minh vì tôi nói rằng kiểm soát giá cả quả thật là một điều tốt nếu việc này mô phỏng giống cơ chế thị trường (Cười).
