BẠO LỰC GIA ĐÌNH CÓ TĂNG LÊN KHÔNG TRONG MÙA CÚP BÓNG ĐÁ THẾ GIỚI? ĐỐI VỚI CÁC NỮ CHUYÊN GIA NÀY, VẤN ĐỀ KHÔNG ĐƠN GIẢN NHƯ THẾ
Tác giả: Charlotte Arce
Có nhiều nghiên cứu cho thấy có mối tương quan giữa thi đấu bóng đá và sự gia tăng bạo lực gia đình, nhưng chủ đề này cần có một cách tiếp cận đa nhân tố phức tạp hơn.
 |
South_agency/Getty Images Một nghiên cứu của Anh Quốc công bố năm 2014 đã chứng minh rằng các trường hợp bạo lực gia đình đã gia tăng 38% trong trường hợp trận đấu bị thua và tăng 26% khi các trận thắng hay hòa. |
Từ hôm 11 tháng sáu, cả thế giới sôi sục theo Giải vô địch bóng đá nam thế giới. Trong các quán bar, các khu vực dành cho người hâm mộ và các phòng khách, những cảm xúc của các cổ động viên nối tiếp nhau theo đà của những thắng lợi hay thất bại của đội của họ, đó là chưa kể những loạt đá luân lưu vốn thử thách ghê gớm thần kinh của họ.
Và vì cứ mỗi bốn năm, khi cuộc thi đấu thể thao to lớn này được tổ chức, thì một chủ đề khác, ảm đạm hơn, nổi lên trở lại: có thể có một sự gia tăng bạo lực gia đình trong các buối tối của các trận đấu.
ĐỌC THÊM
Après son sacre à Roland-Garros, cette interview d’Alexander Zverev avec “L’Équipe” a tourné court – Sau đăng quang chức vô địch của anh ấy tại giải quần vợt Roland-Garros, cuộc phỏng vấn Alexander Zverev của báo “Équipe” đã chấm dứt một cách đột ngột.
Sự khẳng định này dựa trên nhiều nghiên cứu, được trích dẫn đều đặn mỗi khi diễn ra Giải vô địch bóng đá thế giới. Trong số những nghiên cứu đó, có nghiên cứu của Đại học Lancaster, Anh Quốc, được công bố năm 2014 trên tạp chí Journal of Research in Crime and Delinquency. Theo các tác giả của nghiên cứu này, họ đã đối chiếu các số liệu của cảnh sát vùng Lancashire và số liệu các trận đấu của đội tuyển Anh Quốc tại các giải vô địch bóng đá thế giới những năm 2002, 2006 và 2010, các trường hợp bạo lực gia đình đã gia tăng 38% trong trường hợp bị thua và 26% khi những trận thắng hay hòa.
Những nghiên cứu khác, mới hơn, cũng nhận định rằng bạo lực xảy ra trung bình trong khoảng từ 8 đến 10 giờ tiếp theo trận đấu, và và bạo lực còn tăng mạnh hơn nếu tác nhân gây bạo lực có uống rượu.
Những con số không thể khẳng định được tại Pháp
Nhưng những dữ liệu này có phải luôn luôn mang tính thời sự không, nhất là có thể so sánh với những gì ta có thể đo lường được tại Pháp? Không thể biết được vì ở đây không có một nghiên cứu nào về chủ đề này, theo lời của bà Mine Günbay, tổng giám đốc của Liên đoàn quốc gia đoàn kết với phụ nữ (Fédération nationale Solidarité femmes), bà quản lý số điện thoại 3919, miễn phí và có thể gọi bất cứ lúc nào (7/7 ngày, 24/24 giờ) dành cho các phụ nữ nạn nhân của bạo lực. “Ở mức độ đường dây điện thoại nóng, rất khó để thiết lập một cách chính xác sự tương quan giữa Cúp bóng đá thế giới và sự gia tăng bạo lực, cũng như ngày nay ta không thể đo lường mối liên hệ giữa bạo lực gia đình và tình trạng nắng nóng” Mine Günbay nhấn mạnh.
Bà cũng thêm rằng: “Hơn nữa, ta có thể nhận thấy các bà không nhất thiết gọi điện thoại ngay hôm sau bị đánh, và thiên về báo cáo cho chúng tôi rằng người chồng của họ thường xuyên bạo hành, đôi lúc dưới tác động của rượu. Bạo lực gia đình không giới hạn trong một hành động đơn độc trong một buổi xem trận đấu, đó là cả một hệ thống.”
Bóng đá, một cái cớ chứ không phải cái châm ngòi
Đó cũng là phân tích của Capucine Coudrier. Trong một video công bố ngày 15 tháng sáu vừa qua trên tài khoản Instagram Ovairestherainbow của bà, người phụ nữ đấu tranh nữ quyền này nhắc lại một cách chính xác rằng bóng đá chỉ là một nhân tố gây rủi ro dẫn đến hành động trong nhiều nhân tố khác - uống rượu, bị áp lực, nắng nóng, nam tính -, chứ không phải là cái châm ngòi bạo lực.
Thế nhưng, bà chỉ ra, chính là tất cả thiên kiến của các nghiên cứu này đã làm cho Cúp bóng đá thế giới, và một cách tổng quát hơn là bóng đá nói chung, trở thành một nguyên nhân của bạo lực. Bà giải thích với HuffPost rằng: “Đó thực sự là một vấn đề. Bởi vì nếu ta liên kết bạo lực gia đình với bóng đá, ta sẽ tự bảo đó là nhất thời, không đến nỗi nghiêm trọng. Nhưng những phụ nữ sống trong địa ngục những buổi có trận đấu, họ cũng sống trong địa ngục trong cả năm. Đó là những những chuẩn mực nam tính, nghĩa là tính gia trưởng là nguồn gốc của những hành vi bạo lực, chứ không phải bóng đá.”
“Bóng đá chỉ là một cái cớ. Những cuộc gọi sau một trận đấu xảy ra đối với những cặp vợ chồng đã có bạo lực trước đó và không bao giờ xảy ra đối với những cặp vợ chồng không sống trong mô hình nam trị”, Mine Günbay nói thêm.
Một thiên kiến mang tính phân biệt đối xử dựa trên tầng lớp xã hội và chủng tộc
Một mối nguy của những nghiên cứu liên kết Cúp bóng đá thế giới và bạo lực gia đình là chúng tham gia vào việc tăng cường những hình ảnh rập khuôn theo hình ảnh của cổ động viên hoặc cầu thủ bạo lực. “Nhưng bóng đá cũng không phải là môn thể thao có nhiều kẻ sùng bái nam tính và trọng nam khinh nữ hơn các môn thể thao khác”, Mine Günbay nhấn mạnh, bà cáo buộc một thiên kiến “mang tính phân biệt đối xử dựa trên tầng lớp xã hội và chủng tộc” chung quanh những người hâm mộ môn thể thao đại chúng này, làm như những tác nhân gây ra bạo lực gia đình nhất thiết phải là những cổ động viên bóng đá xuất thân từ vùng ngoại ô, thường là bị dán nhãn chủng tộc.
Đó cũng là nhận định của Capucine Coudrier trong video của bà. Bằng chứng là cách truyền thông đưa tin về những lễ hội ăn mừng sau các chiến thắng, như vào đầu tháng sáu với lễ đăng quang của đội tuyển Paris Saint Germain (PSG) với Giải vô địch bóng đá các câu lạc bộ châu Âu, những “náo loạn quá khích” đã nhanh chóng thay cho những cảnh ăn mừng náo nhiệt nhưng hiền hòa vốn chiếm đa số. “Bạo lực của dân chúng dễ thấy rõ hơn nhiều bạo lực khác được thực hiện bởi các tầng lớp xã hội - nghề nghiệp khá giả hơn, nhưng họ biết che giấu bạo lực hơn. Do đó, nhắm đến và tố giác bạo lực của dân chúng là điều dễ dàng hơn”, người phụ nữ tranh đấu đánh giá như vậy.
“Người ta làm nổi bật bạo lực phạm phải bên lề của bộ môn được nhìn thấy rõ này và, quả thực rất là nam tính. Tất nhiên, bạo lực vẫn tồn tại trong các vụ cầu thủ bị cáo buộc tấn công tình dục và hiếp dâm. Nhưng bạo lực cũng tồn tại trong tất cả các thành phần nghề nghiệp, ở tất cả các lớp tuổi”, Mine Günbay nhấn mạnh. “Những tác nhân gây bạo lực gia đình có ở khắp nơi, trong tất cả các ngành nghề”, Capucine Coudrier nói thêm, bà dẫn chứng trường hợp của Alexander Zverev, vô địch giải Roland Garros năm nay, mặc dù bị hai bạn gái cũ cáo buộc bạo lực. “Bằng chứng là người ta có thể đồng thời giàu có và bạo hành. Sự khác biệt là anh ta vẫn tiếp tục được tung hô. Điều đó rõ ràng cho thấy đặc quyền mà những người có thế lực được hưởng lợi.”
Thế thì làm thế nào để nâng cao ý thức của công chúng về những nguy cơ bạo hành đối với phụ nữ mà không kỳ thị? Hai nữ chuyên gia của chúng ta nhắc đi nhắc lại: phòng ngừa là chính. “Là điều tốt khi nói với phụ nữ phải cẩn thận trong những mùa thi đấu thể thao, nhưng điều tốt hơn là bảo vệ các chính sách phòng ngừa và chăm sóc đối với các các trẻ em trai và thanh niên trẻ để họ không phạm lỗi bạo hành”, Capucine nhận định như vậy.
“Phải tập trung nhắm đến những nơi giao du của các cổ động viên, bất kể là bộ môn nào, để nhắc nhở rằng thể thao không phải là cái cớ để chuyển qua hành động bạo lực”, Mine Günbay bổ sung, bà cũng muốn chính quyền cuối cùng sẽ lại đưa vào chương trình nghị sự vấn đề cả nam và nữ kết hợp cùng tham gia một môn thể thao để “làm thay đổi những mô hình tư duy nặng về nam tính”. Những biện pháp tối cần thiết trong một bối cảnh mà số điện thoại 3919 (dành cho nạn nhân bạo lực gia đình – ND) đã ghi nhận một sự gia tăng 7% số cuộc gọi đến trong 12 tháng gần đây.
|
Nếu bạn hay một người thân là nạn nhân bạo lực gia đình, bạn có thể được giúp đỡ bằng cách gọi số 3919, là đường dây điện thoại miễn phí và ẩn danh, có thể truy cập bất cứ lúc nào, do Liên đoàn quốc gia đoàn kết với phụ nữ quản lý. Bạn cũng có thể liên lạc với họ qua tchat anonyme trên trang web của họ. |
ĐỌC THÊM
 |
Avec cette vaste étude, NousToutes fait le portrait du féminisme en France – Với nghiên cứu rộng lớn này, tập thể nữ quyền Nous Toutes vẽ chân dung của nữ quyền tại Pháp.
Épinglé pour un sketch banalisant les violences conjugales, Jimmy Labeeu présente ses excuses – Bị bắt lỗi vì một tiểu phẩm xem nhẹ bạo lực gia đình, Jimmy Labeeu nói lời xin lỗi.
Người dịch: Thái Thị Ngọc Dư
Nguồn: “Les violences conjugales augmentent-elles pendant la Coupe du monde? Pour ces expertes ce n’est pas si simple”, Huffpost, 26.6.2026.
