Rosalind Franklin: Nhà khoa học nữ đằng sau sự phát hiện cấu trúc của ADN, đã bị lãng quên quá lâu rồi

ROSALIND FRANKLIN: NHÀ KHOA HỌC NỮ ĐẰNG SAU SỰ PHÁT HIỆN CẤU TRÚC CỦA ADN, ĐÃ BỊ LÃNG QUÊN QUÁ LÂU RỒI

Tác giả: Coralie Thieulin

Tiến sĩ vật lý sinh học, Giảng viện-nghiên cứu viên về vật lý

tại ECE (Trường Công nghệ kỹ thuật số) Paris

Rosalind Franklin đã thực hiện những khám phá quan trọng trong các lĩnh vực di truyền học và virus học.

Năm 1962, giải thưởng Nobel về sinh lý học hay là y học được trao cho Watson, Crick và Wilkins vì sự phát hiện cấu trúc của ADN. Rosalind Franklin không được nhắc đến, mặc dù bà là nguồn gốc của phát hiện quan trọng này. Hãy khám phá lịch sử và tất cả các thành tích khoa học của bà, đặc biệt là về virus học.

“Khoa học và đời sống thường ngày không thể và không nên tách rời nhau.”

Câu nói này của Rosalind Franklin nêu rõ quan điểm độc đáo của bà: đối với bà, khoa học không phải là một sự trừu tượng, mà là một con đường cụ thể đi đến một sự thấu hiểu thế giới tốt hơn. Trong suốt cuộc đời của bà, bà đã biết liên kết sự chặt chẽ khoa học hoàn hảo với một cam kết thầm lặng, trong một thế giới mà nữ giới còn phải khổ nhọc để đạt được sự thừa nhận mà họ xứng đáng được hưởng.

Không là nhân vật của công chúng, cũng chẳng phải là người hoạt động tranh đấu, Rosalind Franklin làm việc trong thầm lặng, với một yêu cầu và một phương pháp khắt khe. Và tuy vậy, chính nhờ trình độ chuyên môn cao của bà mà ánh sáng đã soi rọi xuyên qua phân tử ADN, hé lộ hình dạng chuỗi xoắn kép nổi tiếng của ADN. Vào một giai đoạn mà vị trí của phụ nữ trong khoa học còn mong manh, bà đã khẳng định con đường của bà một cách chính xác và với quyết tâm, tin chắc rằng vẻ đẹp thực sự nằm trong cấu trúc căn bản của sự vật.

Narasimha, người Bà La Môn có con gái yêu một người thuộc đẳng cấp hạ tiện (intouchable)

BÚT KÝ ẤN ĐỘ

NARASIMHA, NGƯỜI BÀ LA MÔN CÓ CON GÁI YÊU MỘT NGƯỜI THUỘC ĐẲNG CẤP HẠ TIỆN (INTOUCHABLE)

Tác giả: François-Xavier Croisy 

Ga xe lửa Ấn Độ - tranh vẽ bằng mực của tác giả

Sự lựa chọn của một cô gái vấp phải những định kiến và danh dự của một người cha cố chấp. Do đó, mối quan hệ của họ sẽ bị đảo lộn.

Narasimha là một người thuộc đẳng cấp Bà La Môn. Tên ông có nghĩa là “Nhân Sư” trong tiếng sanscrit, là hoá thân thứ tư của thần Vishnu. Tuy nhiên, Narasimha không phải là giáo sĩ, kỹ sư, luật sư cũng không phải là giáo sư hay chủ ngân hàng, vốn là những nghề truyền thống của người Bà La Môn, đẳng cấp cao nhất tại Ấn Độ. Ông không hành nghề trí thức, chỉ là một người lao động chân tay, một thợ mộc thủ công. Vâng, Narasimha đúng là một người Bà La Môn, nhưng là một người Bà La Môn làm một nghề của đẳng cấp vaishya (đẳng cấp thứ ba gồm tầng lớp nông dân, thợ thủ công và thương nhân -ND-). Điều này là có thể được và không đến nỗi làm ô danh lắm vì những người vaishya là đẳng cấp (varna) thứ ba, vốn là những người cuối cùng có thể nghe kinh Vệ Đà linh thiêng và được sinh ra hai lần. Vậy Narasimha là thợ mộc và tôi đã có dịp gặp ông vì chính ông đã làm nhiều đồ nội thất cho căn hộ của tôi ở Delhi.

Thực ra, Narasimha làm việc cho Kashmiri Shahnoor là một người bạn của tôi, cô ấy có một chuỗi cửa hàng bán các loại khăng quàng Pashima và cũng muốn trang trí nội thất – thảm, đồ gỗ, vải và màn, vật dụng bằng giấy bồi v.v.. Tóm lại, tất cả những gì cần có cho khách hàng hạng sang của Delhi, người Ấn Độ là chính, nhưng cũng có người nước ngoài, nhất là các toà đại sứ. 

Shahnoor làm việc với một tốp thợ thủ công và Narasimha là thợ mộc của cô. Do đó tôi đã gặp ông ấy nhiều lần tại văn phòng của Shahnoor, dưới tầng hầm ở Jaipur Estate, Nizamuddin East, là một khu phố của New Delhi. Dáng người trung bình, ăn mặc giản dị, màu xám hoặc đen, Narasimha có một gương mặt có phần thiếu linh động, một cái nhìn lim dim với mắt phải hơi lườm lườm. Ông không nói nhiều, hoàn toàn không biết tiếng Anh, và lại càng biết ít hơn về hệ thống đo lường mét.

Các nhà khoa học nữ và nam: Hiệu ứng bất ngờ về giới của việc rút lại các bài báo

CÁC NHÀ KHOA HỌC NỮ VÀ NAM: HIỆU ỨNG BẤT NGỜ VỀ GIỚI CỦA VIỆC RÚT LẠI CÁC BÀI BÁO

Các tác giả: Catherine Guaspare, Abdelghani Maddi và Michel Dubois

Việc có nhiều phụ nữ trong nhóm nghiên cứu có thể cải thiện kết quả nghiên cứu khoa học. NationalInstituteofAllergyandInfectiousDiseases/Unsplash, CC BY

Không thiếu những lý do khiến ta quan tâm đến vị trí của phụ nữ trong khoa học: làm cho những cống hiến của họ cho tiến bộ khoa học được thừa nhận, mở rộng những viễn cảnh nghiên cứu, thúc đẩy bình đẳng về cơ hội tiếp cận nghề nghiệp, đề nghị những hình mẫu để khơi nguồn cảm hứng cho các thế hệ mới, v.v.. Tuy nhiên, một thách thức không kém phần quan trọng vẫn thường ít được quan tâm: tác động của sự công bình đối với chính chất lượng của sản phẩm khoa học.

-------------------------------

Được công bố gần đây trên tạp chí Quantitative Science Studies, nghiên cứu của chúng tôi, với sự hỗ trợ của Agence nationale de la recherche - Trung tâm Nghiên cứu Quốc gia Pháp -, cho thấy rằng việc thúc đẩy sự công bình trong khoa học đi xa hơn rất nhiều công bằng xã hội hoặc sự mở rộng các viễn cảnh nghiên cứu: đó cũng là hành động một cách tích cực đối với độ tin cậy của công trình khoa học được công bố.

Thế thì khi khủng hoảng Covid-19 đã đưa ra ánh sáng tầm quan trọng của việc rút các bài báo để có những điều chỉnh khoa học, liệu ta có thể thiết lập mối quan hệ giữa giới tính của các tác giả và rủi ro bị rút các công bố? Hoặc rõ hơn, những công bố do phụ nữ hay nam giới đứng tên có bị rút vì những lý do giống nhau? Đôi lúc chúng tôi có những kết quả nghiên cứu bất ngờ. 

Cây bút triệt để nhất của nữ quyền? Phát hiện lại Andrea Dworkin

CÂY BÚT TRIỆT ĐỂ NHẤT CỦA NỮ QUYỀN? PHÁT HIỆN LẠI ANDREA DWORKIN

Tác giả: Loup Belliard 

Nghiên cứu sinh tiến sĩ về văn học thế kỷ XIX và về giới

Đại học Grenoble Alpes (UGA)

Andrea Dworkin năm 1981, phát biểu tại Gay american arts festival – festival nghệ thuật những người đồng tính Mỹ. Archives de John Glines

Trong khi vụ án Mazan đặt các bạo lực phân biệt giới tính và bạo lực tình dục vào vị trí trung tâm của sự chú ý của truyền thông, có lẽ đã đến lúc khám phá và khám phá lại Andrea Dworkin, nhà nữ quyền Mỹ không được biết nhiều và lạc lõng đã tấn công vào những tác hại của sự kỳ thị phụ nữ trong những năm 1970.

Andrea Dworkin qua đời năm 2005. Trong 40 năm, nhà nữ quyền viết tiểu luận và là văn sĩ đã thúc đẩy sự quan tâm, đã làm lay động hoặc gây sợ hãi cho ý thức con người với những bài viết không nhân nhượng và gay gắt dường như đến từ một thế giới khác. Như Leonard Cohen, người hâm mộ bà, đã nói rõ vào năm 1988, có lẽ bà là “[tác giả đầu tiên], nam hoặc nữ, thể hiện một sự ngờ vực có tính nổi loạn sâu sắc theo nghĩa thiêng liêng và vô cùng xa lạ […]. Quan điểm mà bà theo đuổi […] có tính khiêu khích và cuốn hút đến nỗi nó tạo ra một thực trạng khác và có thể biến nó thành hiện thực.”

Ngày nay, dù những nghiên cứu về giới ở Pháp cũng như ở những vùng khác lại chú ý đến những công trình của bà, thì hầu như bà vẫn không được công chúng biết đến. Tại sao ngày nay đọc Dworkin vẫn còn là một điều thích đáng?

Vụ ám sát ba chị em nhà Mirabal: nguồn gốc quốc tế của ngày quốc tế xóa bỏ bạo lực đối với phụ nữ

VỤ ÁM SÁT BA CHỊ EM NHÀ MIRABAL: NGUỒN GỐC CỦA NGÀY QUỐC TẾ XOÁ BỎ BẠO LỰC ĐỐI VỚI PHỤ NỮ

Tác giả: Catherine Pélage

Giáo sư văn học và văn hoá châu Mỹ La tinh, 

Giám đốc Chương trình nghiên cứu văn hoá Dominica Sœurs Mirabal, 

Đại học Orléans

Tem chính thức của Cộng Hoà Dominica in hình ba chị em Mirabal (2007). Prachaya Roekdeethaweesab

Vào tháng 8 năm 1930, Rafael Leonidas Trujillo lên nắm quyền ở Cộng Hoà Dominica sau một chiến dịch tranh cử chức tổng thống mang nặng dấu ấn của nhiều bạo lực. Một hệ thống dựa trên khủng bố và tham nhũng được nhanh chóng thiết lập. Trong suốt ba thập kỷ tiếp theo (Trujillo bị ám sát năm 1961), những tội ác chống lại nhân loại tăng lên nhiều. 

Trong những năm cuối cùng của chế độ độc tài này, lực lượng chống đối được tổ chức và được tăng cường: trong số những người phản kháng có ba chị em Patria, María Teresa và Minerva Mirabal. Vào năm 1959, Minerva Mirabal cùng chồng là Manolo Tavárez sáng lập phong trào cách mạng gọi là “14 tháng sáu”; ngoài ra, 10 năm trước đó, bà đã công khai đối đầu với Trujillo.

Ngày 25 tháng 11 năm 1960, khi ba chị em đi thăm chồng của họ đang bị giam vì lý do chính trị, ba chị em bị các nhân viên của Trujillo giết hại.

Mặc dù ngày nay ba chị em Mirabal được phong danh hiệu nữ anh hùng dân tộc, những nghiên cứu về họ vẫn còn ít. Thế nhưng tầm quan trọng lịch sử và chiều kích mang tính biểu tượng của họ trên trường quốc tế là quá hiển nhiên: ngày các bà bị giết, 25 tháng 11, đã được Liên Hiệp quốc chọn là Ngày Quốc tế xoá bỏ bạo lực đối với phụ nữ, vào năm 1999.

Muốn chống lại bất bình đẳng giới? Một đánh giá dữ liệu từ 118 quốc gia cho thấy viện trợ phát triển có hiệu quả

MUỐN CHỐNG LẠI BẤT BÌNH ĐẲNG GIỚI? MỘT ĐÁNH GIÁ DỮ LIỆU TỪ 118 QUỐC GIA CHO THẤY VIỆN TRỢ PHÁT TRIỂN CÓ HIỆU QUẢ

Các nhà nghiên cứu phát hiện ra rằng viện trợ có những tác động đặc biệt mạnh mẽ ở Tanzania. Wilpunt/E+ qua Getty Images

Bất bình đẳng giới không chỉ là bất công — mà còn là gánh nặng lâu dài của nền kinh tế thế giới. Một phân tích cho thấy việc trao cho phụ nữ những cơ hội kinh tế giống như nam giới sẽ giúp tổng sản phẩm quốc nội toàn cầu tăng thêm khoảng 12 nghìn tỷ đô la Mỹ trước năm 2025. Đó là mức tăng trưởng 11%.

Mối liên hệ giữa việc trao quyền cho phụ nữ và sự tăng trưởng kinh tế đã được xác lập rõ ràng. Khi phụ nữ được trao quyền về kinh tế, họ đầu tư nhiều hơn cho gia đình của họ, tạo ra một chu kỳ của những kết quả tích cực trải dài qua nhiều thế hệ. Sự tham gia của phụ nữ vào lực lượng lao động dẫn đến năng suất cao hơn và mang lại các góc nhìn đa chiều giúp tăng cường khả năng ra quyết định và thúc đẩy đổi mới sáng tạo.

Nhận ra những lợi ích này, các chính phủ và các tổ chức phi chính phủ ngày càng hướng viện trợ - nguồn vốn cấp cho các nước đang phát triển để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế - vào việc thúc đẩy sự trao quyền cho phụ nữ.

Là một nhà kinh tế nghiên cứu về phát triển, tôi muốn biết: Liệu tất cả số tiền đó có thực sự tạo nên sự khác biệt không? Vậy nên, trong một nghiên cứu gần đây, các đồng nghiệp của tôi và tôi đã phân tích tác động của viện trợ có-liên-quan-đến-giới đến bất bình đẳng giới bằng cách sử dụng dữ liệu từ 118 quốc gia trong khoảng thời gian 13 năm, từ năm 2009 đến năm 2022.

Những phát hiện của chúng tôi là đáng khích lệ: Viện trợ có-liên-quan-đến-giới đã làm giảm bất bình đẳng ở hầu hết các quốc gia mà chúng tôi nghiên cứu.

Giải Nobel kinh tế: hiểu bất bình đẳng giới trong việc làm

GIẢI NOBEL KINH TẾ: HIỂU BẤT BÌNH ĐẲNG GIỚI TRONG VIỆC LÀM

Tác giả:

Sara Signorelli, giảng viên tại CREST (Center for Research in Economics and Statistics), trường Đại học Bách Khoa Paris

Roland Rathelot, giáo sư kinh tế tại ENSAE (École nationale de la statistique et de l'administration économique de Paris)

Công bố ngày 9 tháng 9 năm 2024

Tóm tắt ·         Nhà khoa học nữ người Mỹ Claudia Goldin đã được trao giải Nobel về kinh tế năm 2023 cho những công trình nghiên cứu về vị trí của phụ nữ trên thị trường lao động và những phân tích của bà về bất bình đẳng về lương. ·         Bà đã chỉ ra rằng sự tham gia kinh tế của phụ nữ đã đi theo một lộ trình hình chữ “U”, chịu ảnh hưởng của những thay đổi quan trọng về mặt xã hội, chẳng hạn như viên thuốc ngừa thai. ·         Phương pháp làm việc của bà là đặc biệt mới mẻ vì bà dùng đến những dữ liệu lịch sử, bà phân tích thời gian dài và lập ra nhiều giả thuyết khác nhau. ·         Claudia Goldin mô tả một cuộc “cách mạng thầm lặng” vào đầu những năm 1970, đặc biệt được khởi động bởi việc ngừa thai, điều này đã giúp cho phụ nữ Mỹ lập kế hoạch và xây dựng sự nghiệp chuyên môn. ·         Mặc dù có nhiều tiến bộ, nhà kinh tế học này nhận thấy những bất bình đẳng về lương vẫn tồn tại dai dẵng, đặc biệt là vì những “việc làm chạy theo tiền” (emploi cupide) và hình thức việc làm linh hoạt.

Sara Signorelli

Claudia Goldin (1946-)

“Claudia Goldin đã đặt trở lại vấn đề giới vào trọng tâm của khoa học kinh tế”, theo lời giải thích của ông Roland Raathelot, giáo sư kinh tế tại Viện Bách Khoa Paris. Trước Claudia Goldin, những phân tích kinh tế nói chung loại trừ phụ nữ, vốn bị ảnh hưởng bởi những lần nghỉ làm việc và bởi việc làm bán thời gian. Năm 1990, nhà kinh tế học người Mỹ này là phụ nữ đầu tiên được tuyển dụng vào khoa kinh tế của Đại học Harvard, nơi bà giảng dạy cho đến ngày nay. Như vậy, Claudia Goldin là một trong những nhà nghiên cứu nữ đầu tiên quan tâm cụ thể đến vai trò của phụ nữ trên thị trường lao động và những đặc điểm của việc làm của nữ giới. Vào tháng mười năm 2023, chính những công trình này đã đem lại cho bà giải Nobel về kinh tế. “Claudia Goldin là người đầu tiên khẳng định rằng việc làm của phụ nữ là xáo trộn lớn nhất trong cấu trúc của thị trường lao động trong thế kỷ XX”, Sara Signorelli, giảng viên kinh tế tại trường Đại học Bách khoa Paris nêu chi tiết như vậy.

Paris 2024 đạt được số lượng bằng nhau về giới của các vận động viên, nhưng thể thao xưa nay vẫn kiểm soát cơ thể phụ nữ

PARIS 2024 ĐẠT ĐƯỢC SỐ LƯỢNG BẰNG NHAU VỀ GIỚI CỦA CÁC VẬN ĐỘNG VIÊN, NHƯNG THỂ THAO XƯA NAY VẪN KIỂM SOÁT CƠ THỂ PHỤ NỮ

Các vận động viên chạy bộ chạm đích năm 1922. Agence Rol/Gallica

Thế vận hội Paris 2024 sẽ là kỳ Thế vận hội đầu tiên đạt được sự cân bằng giới hoàn toàn. Từ ngày 26 tháng 7 đến ngày 11 tháng 8, 5.250 vận động viên nam và 5.250 vận động viên nữ sẽ tranh tài tại kỳ Thế vận hội hiện đại lần thứ 33.

Với việc đạt được con số này, Ủy ban Olympic quốc tế (IOC) đã hoàn thành khuyến nghị thứ 11 của Chương trình nghị sự Olympic 2020, hướng tới mục tiêu cân bằng giới 50:50 giữa các vận động viên nam và nữ, đồng thời tăng số lượng các nội dung đồng đội hỗn hợp, sẽ chiếm khoảng 20 trong tổng số 329 nội dung tại Thế vận hội.

Sự tham gia của phụ nữ trong Thế vận hội đã diễn ra không chính thức bắt đầu từ kỳ Thế vận hội hiện đại lần thứ hai, cũng được tổ chức tại Paris vào năm 1900. Trong số 997 vận động viên, có 22 phụ nữ, họ thi đấu ở năm môn: quần vợt, thuyền buồm, croquet, cưỡi ngựa và golf.

Người ta thường tin rằng phụ nữ trước đây ít khi chơi thể thao, mặc dù điều này không liên quan nhiều đến việc thiếu hứng thú với hoạt động thể chất, mà là do chính trị giới đã áp đặt sự phân biệt cứng nhắc giữa nam thanh niên và nữ thanh niên. Thể thao đóng vai trò chủ chốt trong việc tách biệt giới tính.

Tiến bộ hay bảo thủ?

TIẾN BỘ HAY BẢO THỦ?

Clémence Royer (1830-1902) là một nhà nữ quyền người Pháp, được nhiều người biết đến nhờ quyển sách của Geneviève Fraisse (Clémence Royer: philosophe et femme de sciences, La Découverte, 1985 - Clémence Royer: triết gia và là nhà khoa học nữ, Nhà xuất bản La Découverte, 1985). Là một người tự học xuất sắc, Royer là tác giả của một tác phẩm quan trọng về khoa học xã hội, về sinh học và vật lý, nhưng vì không có vị trí trong giới học thuật, bà lần lượt làm các nghề: giáo viên dạy tiếng Pháp và âm nhạc, thợ thêu, diễn thuyết, viết truyện và phiên dịch.

Chúng tôi sẽ cố gắng trả lời câu hỏi của tựa đề vào cuối bài báo.

MỘT PHÂN TÍCH ĐỘC ĐÁO VỀ THUẾ

Năm 1860, quận Vaud ở Thụy Sĩ muốn cải cách chế độ thuế khóa và mở một cuộc thi quốc tế về thuế; Clémence Royer nộp một luận văn 400 trang. Vào dịp này, một hội nghị quốc tế họp tại Lausanne; Clément Royer lắng nghe các diễn giả từ diễn đàn của quần chúng, vì phụ nữ không được chấp nhận cho tham gia vào các cuộc thảo luận. Những vấn đề được đề cập đến liên quan đến những cặp phạm trù thông thường: thuế trực tiếp hay gián tiếp? đánh thuế trên vốn hay trên thu nhập? đánh thuế duy nhất một lần hay nhiều lần? thuế thương vụ hay cá nhân? thuế theo tỷ lệ hay lũy tiến?

Giải thưởng và hai giải khuyến khích của cuộc thi không được phát, nhưng được biến thành một số quà tặng: nhà xã hội chủ nghĩa Proudhon nhận 1000 quan; luật sư Lassaut, 800 quan; Royer, 400 quan. Hai năm sau Royer công bố tác phẩm của mình và từ đó bà được xem hoàn toàn là một nhà kinh tế học. Bà trở thành người phụ nữ đầu tiên được chấp nhận tham gia vào buổi họp hàng tháng của Hội chính trị kinh tế học, khi mà giờ họp muộn màng này dường như không tương thích với một sự hiện diện chân chính của phụ nữ.

Tại sao giờ đây đúng là lúc cần sớm thay đổi các ý tưởng của chúng ta về các nhà khoa học nữ?

TẠI SAO GIỜ ĐÂY ĐÚNG LÀ LÚC CẦN SỚM THAY ĐỔI CÁC Ý TƯỞNG CỦA CHÚNG TA VỀ CÁC NHÀ KHOA HỌC NỮ?

Công bố ngày 12/2/2024

Các tác giả: Sandrine Aragon và Isabelle Vauglin

Nữ diễn viên Ella Rumpf trong vai một nhà toán học nữ trẻ trong phim “Le Théorème de Marguerite”, Anna Novion. DR

Ngày 11 tháng hai đánh dấu Ngày quốc tế của các nhà khoa học nữ do UNESCO tổ chức - Journée internationale des femmes et des filles de sciences organisée par l’Unesco -. Ngày này có mục đích hỗ trợ và tăng cường sự tham gia của phụ nữ nói chung và phụ nữ trẻ vào các lĩnh vực khoa học.

Tại Pháp, vào lúc sự cân bằng (giữa số nam sinh và nữ sinh - ND) trong các ban khoa học gần đạt được, việc cải cách các chương trình trung học năm 2020, với việc bỏ môn toán khỏi chương trình học chung, đã triệt tiêu nhiều năm nỗ lực tiến tới bình đẳng. Số nữ sinh trong các ban toán ở trung học đã suy giảm: chỉ 40% trong ban toán ở lớp 11, 30% trong các ban chuyên toán ở lớp 12. Nghĩa là giảm 28% số nữ sinh trong các ban khoa học ở lớp 12 từ 2019 đến 2021, và đặc biệt là nhiều nữ sinh không học môn “Kỹ thuật số và tin học”. Như vậy, những thế hệ này sẽ không thay đổi hướng chuyên môn ở bậc đại học.

Ví dụ, tỷ lệ những nhà toán học nữ dừng lại ở mức 20% từ lâu rồi. Toán học là bắt buộc để đi vào những ngành nghề chuyên môn về khoa học, kỹ thuật, kinh tế và trở thành kỹ sư hay lập trình viên. Tất nhiên là một giỡ rưỡi toán hàng tuần đã được đưa trở lại vào các chương trình năm 2023 để củng cố nền tảng văn hóa của nam và nữ sinh không theo chuyên môn toán. Tuy nhiên, không đủ để học sinh hội nhập vào các chuyên ngành khoa học ở bậc đại học. Phải hướng đến những hành động nào để đảo ngược đường biểu diễn đang đi xuống này?

Narges Mohammadi, Giải Nobel Hòa bình năm 2023: “Đấu tranh chống lại khăn trùm đầu bắt buộc không chỉ là vấn đề của phụ nữ”

NARGES MOHAMMADI, GIẢI NOBEL HÒA BÌNH NĂM 2023: “ĐẤU TRANH CHỐNG LẠI KHĂN TRÙM ĐẦU BẮT BUỘC KHÔNG CHỈ LÀ VẤN ĐỀ CỦA PHỤ NỮ”

ĐỐI THOẠI. Nhà tranh đấu người Iran, được khen thưởng vì cuộc chiến đấu của bà cho các quyền của con người, vào tháng trước đã nêu ý kiến từ nhà tù nơi bà bị giam giữ.

Armin Arefi ghi lại

Nhà báo

Cuộc đấu tranh không mệt mỏi của bà cho các quyền con người ở Iran cuối cùng đã được tưởng thưởng ở cấp cao nhất. Hôm thứ sáu ngày 6 tháng mười, nhà đấu tranh người Iran Narges Mohammadi nhận giải thưởng Nobel Hòa bình năm 2023 khi bà vẫn còn ở phía sau song sắt của nhà tù bi thảm Evin ở Teheran. Bị giam giữ từ tháng mười một năm 2021, vị phó chủ tịch (Narges Mohammadi) của Trung tâm bảo vệ quyền con người, một tổ chức được đồng sáng lập năm 2001 với nữ luật sư và là người được giải Nobel Hòa bình năm 2003 Shrin Ebadi, hiện đang thụ án 16 năm tù giam vì “tuyên truyền chống Nhà nước”. Vậy là bà trả giá cho sự dấn thân không ngơi nghỉ của mình cho nền dân chủ ở Iran, người nữ kỹ sư 51 tuổi này đã đã phải trải qua phần lớn thời gian ở trong tù trong 20 năm vừa qua, để lại chồng bà là Taghi Rahmani một mình nuôi hai đứa con sống lưu vong tại Pháp.

Hôm trước kỷ niệm ngày mất của Mahsa Amini, một phụ nữ Iran 22 tuổi, bị giết bởi cảnh sát phong tục ngày 16 tháng chín năm 2022, vì cô mang khăn trùm đầu không đúng cách, đã dấy lên sự giận dữ ở Iran, Narges Mohammadi đã bày tỏ cho báo Le Point cảm nghỉ của bà về một phong trào phản kháng chỉ chực bùng nổ trở lại. Báo Le Point đã chuyển những câu hỏi trên giấy cho nhà đấu tranh và bà đã chuyển được ra khỏi nhà tù những câu trả lời của bà.

Narges Mohammadi là một trong những người nổi tiếng về bênh vực các quyền con người tại Iran.© DR

Chỉ là khởi đầu: 7 cách mà Giải vô địch bóng đá nữ thế giới có thể tác động đến ngành thể thao nữ mãi mãi

7 CÁCH MÀ GIẢI VÔ ĐỊCH BÓNG ĐÁ NỮ THẾ GIỚI CÓ THỂ TÁC ĐỘNG ĐẾN NGÀNH THỂ THAO NỮ MÃI MÃI

Darren England/AAP

Vậy là xong. Giải vô địch bóng đá nữ thế giới 2023, lần đầu tiên được tổ chức tại Úc và New Zealand, đã kết thúc vào tối Chủ Nhật khi Tây Ban Nha đánh bại Anh 1-0 trong trận chung kết, sau khi Matildas (biệt danh của đội tuyển Úc – ND)  thua 2-0 trước Thụy Điển vào hôm thứ Bảy và giành được vị trí thứ tư, kết quả tốt nhất từ ​​trước đến nay của họ.

Ngoài kết quả mang tính lịch sử này, Matildas còn chiếm được cảm tình của cả một quốc gia. Họ đã phá vỡ các kỷ lục phát trực tuyến trên truyền hình, với trận bán kết gặp Anh đã trở thành chương trình được xem nhiều nhất kể từ khi phương pháp xếp hạng hiện tại được thiết lập vào năm 2001.

Không khí tưng bừng tràn ngập các điểm xem trực tiếp, quán rượu và nhà riêng trên khắp đất nước. Thậm chí một video lan truyền với tốc độ chóng mặt còn ghi lại cảnh một chuyến bay chở đầy du khách quốc tế đang chỉnh kênh để xem loạt sút luân lưu của Matildas với Pháp.

Giải vô địch bóng đá nữ thế giới cũng đã mang lại khoảng 7,6 tỷ đô la Úc cho nền kinh tế Úc.

Nhờ vô số minh chứng như thế này, chúng ta không chỉ được trải nghiệm một khoảnh khắc thể thao tuyệt vời mà còn là một khoảnh khắc văn hóa tuyệt vời.

Nhưng, như bất kỳ ai tham gia và quan tâm bóng đá nữ đều biết, Giải vô địch bóng đá nữ thế giới cần nhiều hơn là một lễ hội bóng đá kéo dài bốn tuần.

Giải đấu cần tạo tác động lên cách đối xử và đầu tư vào thể thao dành cho nữ giới, gồm cả những hạng mục “khủng” sau đây.

Giải vô địch bóng đá nữ thế giới: công bằng giới trong thể thao vẫn còn là một vấn đề mặc dù đã có những tiến bộ quan trọng

GIẢI VÔ ĐỊCH BÓNG ĐÁ NỮ THẾ GIỚI: CÔNG BẰNG GIỚI TRONG THỂ THAO VẪN CÒN LÀ MỘT VẤN ĐỀ MẶC DÙ ĐÃ CÓ NHỮNG TIẾN BỘ QUAN TRỌNG

Tác giả: Treisha Hylton

Assistant Professor, Khoa Công tác Xã hội, Đại học Wilfrid Laurier (Canada)

Nữ vận động viên người Pháp Estelle Cascarino, bên phải, đập vào quả bóng chống lại nữ vận động viên người Úc Mary Fowler trong trận đấu bóng đá giao hữu ở Melbourne ngày 14 tháng 7 năm 2023, trước khi diễn ra giải vô địch bóng đá nữ thế giới. (AP Photo/Hamish Blair)

Giải vô địch bóng đá nữ thế giới của FIFA (Liên đoàn bóng đá thế giới -Fédération internationale de Football Association) vừa mới bắt đầu tại Úc và Tân Tây Lan. Với tính chất là một sự kiện thể thao lớn nhất thế giới của giới nữ, nó tạo cơ hội cho các nữ cầu thủ đại diện nước họ và thi đấu ở cấp cao nhất trên đấu trường thế giới.

Cùng với một cuộc tranh đua mạnh hơn là những sự đầu tư lớn hơn, và những dự đoán sự gia tăng số người xem qua các kênh truyền hình và số người tham dự tại các sân vận động. Giải vô địch bóng đá nữ thế giới năm 2023 hứa hẹn sẽ tốt đẹp hơn bao giờ hết.

Nước Úc đã bán hết vé cho trận đấu đầu tiên (83.500 chỗ) và hơn một triệu vé đã được bán ra trong tuần trước trận đấu. Với những phương án nghe nhìn nhiều hơn bao giờ hết, có nhiều cách để xem các trận đấu.

Có ít nhất bảy đội có cơ may đăng quan chức vô địch. Những đội mới tham gia sẽ cố gắng gây khó khăn cho đội Mỹ hùng mạnh, đội Mỹ sẽ bảo vệ danh hiệu của mình và sẽ cố gắng đoạt chức vô địch FIFA liên tục lần thứ ba.

Trong một trận đấu giao hữu trước giải vô địch, đội Zambia đã thắng đội Đức vốn là một trong những đội được yêu thích nhất. Chiến thắng bất ngờ này cho thấy rằng năm nay những đội ngoài tầm ngắm có thể gây ra những điều bất ngờ.