Virus Corona: Những tiết lộ từ “mô hình Đài Loan”

VIRUS CORONA: NHỮNG TIẾT LỘ TỪ “MÔ HÌNH ĐÀI LOAN”

Jean-Yves Heurtebise

Ở Đài Loan, trung đoàn bảo vệ sinh học và hóa học số 33 của lục quân thường được yêu cầu thực hiện các hoạt động khử trùng quy mô lớn chống lại sự lây lan của virus Corona. (Ảnh: Chen Jun-yun, Military News Agency, miễn bản quyền)

Ở Đài Loan, người ta gọi virus Corona là “viêm phổi Vũ Hán” (Wuhan feiyan 武漢 肺炎). Sự lây lan của Covid-19, như khuyến nghị của WHO [Tổ chức Y tế Quốc tế] để gọi con virus này, gây ra sự bất ổn lớn trên phạm vi toàn cầu. Trong khi sự lây nhiễm đang lên đỉnh điểm ở châu Âu và bắt đầu lên đỉnh điểm ở Hoa Kỳ, thì Đài Loan – giống như Hồng Kông hay Singapore – đã ở giai đoạn hai của dịch bệnh: quản lý sự trở về của người dân từ những nước có nguy cơ lây nhiễm. Chúng ta rút ra được những bài học nào từ kinh nghiệm của Đài Loan, thường được các phương tiện truyền thông quốc tế trình bày như là một mô hình, cả trong nước lẫn trên bình diện quốc tế?

Chú ý, hãy bịt mũi khi đọc bài này. Nó bốc mùi hôi thối

CHÚ Ý, HÃY BỊT MŨI KHI ĐỌC BÀI NÀY. NÓ BỐC MÙI HÔI THỐI

Philippe Boulet-Gercourt^[1]

Đối mặt với coronavirus, nước Mỹ của những người giàu có đang tự tổ chức... cho chính mình. Xét nghiệm xả láng, bệnh viện độc quyền, hưu trí giàu sang... Mỹ vẫn bất bình đẳng hơn bao giờ hết.

DN Trump, sau cuộc họp báo về Covid-19 ngày 18.3.2020 (AFP)

Chú ý, hãy bịt mũi lại khi đọc bài này. Nó bốc mùi hôi thối. Hoặc, như Donald Trump đã nói hôm trước với một sự ngây thơ tục tĩu: “Đời là thế!”. Người giàu thắng, người nghèo thua. Người giàu tự bảo vệ mình trước virus, người nghèo thì phải hứng chịu nó một cách toàn diện, không có mặt nạ kinh tế để tự bảo vệ mình. Hãy đi chỗ khác, không có gì để xem.

Tai tiếng về các bất bình đẳng xã hội bùng nổ cùng với dịch coronavirus và sự cách ly

TAI TIẾNG VỀ CÁC BẤT BÌNH ĐẲNG XÃ HỘI BÙNG NỔ CÙNG VỚI DỊCH CORONAVIRUS VÀ SỰ CÁCH LY

Anne Lambert^[*]

Những người chăm sóc, công chức, vô sản thành thị cố gắng ngăn chặn dịch bệnh trong khi tầng lớp thượng lưu chạy trốn. Điều này phải được ghi nhớ. Công lý sẽ phải được thực thi.

Ở bệnh viện Emile Muller ở Mulhouse bị quá tải vì các trường hợp bị nhiễm coronavirus, các người chăm sóc đang dẫn một bệnh nhân đến chiếc trực thăng y tế để sơ tán đến một bệnh viện khác.

Tôi là một nhà xã hội học, tôi không bị nhiễm Covid19, hay có thể là tôi chưa biết là đã bị nhiễm. Bây giờ, tôi thật may mắn, tôi bị cách ly trong căn hộ của tôi ở thành phố cùng với chồng và đứa con trai năm tuổi của tôi mà tôi phải dạy đồng thời với việc tôi phải “làm việc trên mạng”, theo từng lúc trong ngày. Em gái tôi bị cách ly trong 60 m2 ở Paris với cô con gái 4 tháng tuổi và người bạn đời (trẻ, chơi thể thao, xuất sắc, được huy động trong ngành y tế từ vài tuần nay) bị thử nghiệm dương tính với Covid19, có triệu chứng đang khó ổn định. Cuộc sống của họ là địa ngục từ tám ngày nay rồi.

Anne Lambert

Nhưng những gì tôi thấy hàng ngày trên các mạng xã hội, các kênh Whatsapp, Instagram, Facebook làm tôi ghê tởm. Tấm gương phóng đại này của xã hội chúng ta khiến tôi không ngủ được. Tôi xấu hổ. Cuộc khủng hoảng y tế quan trọng mà chúng ta đang trải qua làm gia tăng sự bất bình đẳng xã hội ở mức độ chưa từng có. Nó làm chúng tăng lên trên mọi phương diện, đồng thời nó làm cho chúng có thể được nhận diện, được sờ thấy được, với những hậu quả tức thì: điều kiện sống, tiếp xúc với bệnh tật, quản lý đời sống gia đình, trách nhiệm làm cha mẹ, sự giáo dục. Nhân viên y tế, công chức (cảnh sát, giáo viên), và cả giai cấp vô sản đô thị (người thu gom rác, nhân viên an ninh, v.v.) đang ở tuyến đầu để ngăn chặn dịch bệnh Covid19 và đảm bảo tính liên tục của đời sống xã hội (an toàn cá nhân, các bảo tàng, v.v.) trong khi tầng lớp thượng lưu, ban đầu tiếp xúc một cách mạnh mẽ với virus bởi số lượng quan hệ xã hội cao và tần suất di chuyển của họ, đã rời bỏ các thành phố để tìm nơi trú ẩn. Về điều đó, chúng ta lại không nói đến.

Greta Thunberg ở Davos, nơi tốt nhất để ủng hộ việc “thoái vốn đầu tư”

GRETA THUNBERG Ở DAVOS, NƠI TỐT NHẤT ĐỂ ỦNG HỘ VIỆC “THOÁI VỐN ĐẦU TƯ”

Phong trào này, nhằm ngăn chặn việc cung cấp tài chính cho các ngành năng lượng hóa thạch, đã chứng kiến ​​hiệu quả của phong trào nhân lên hơn gấp 300 lần trong sáu năm.

Grégory Rozières

ASSOCIATED PRESS

Greta Thunberg trong một cuộc biểu tình ở Lausanne, vài ngày trước khi cô tham gia Diễn đàn kinh tế Davos, nơi mà nhà hoạt động trẻ tuổi này sẽ biện hộ cho một sự thoái vốn đầu tư nhằm ngăn chặn tình trạng thời tiết nóng lên toàn cầu.

TIN MÔI TRƯỜNG - Giống như năm ngoái, nhà hoạt động trẻ tuổi vì khí hậu Greta Thunberg đã phát biểu tại Diễn đàn kinh tế Davos để kịch liệt lật tẩy các nguyên thủ quốc gia và chủ các tập đoàn đa quốc gia trước nguy cơ về môi trường.

Kể từ tháng 1 năm 2019, thời điểm khi cô bé gây ấn tượng mạnh, Greta Thunberg đã trở thành nhân vật nổi tiếng của phong trào toàn cầu kêu gọi cần phải hành động nhiều hơn nữa và nhanh hơn nữa để ngăn chặn tình trạng thời tiết nóng lên toàn cầu.

Năm nay, nhà hoạt động nữ này đã phát biểu vào hôm thứ ba, ngày 21 tháng 1, tại một hội nghị bàn tròn có cái tên rất hình tượng: “tránh ngày tận thế vì khí hậu”. Cô bé đã đả kích việc lãnh đạo các nước đã không hành động gì và tái khẳng định việc “cần phải ngăn chặn việc phát thải khí nhà kính”.

Virus Corona: các chuyên gia y tế lo ngại Vương Quốc Anh sẽ “vỡ trận” vì dịch bệnh

VIRUS CORONA: CÁC CHUYÊN GIA Y TẾ LO NGẠI VƯƠNG QUỐC ANH SẼ “VỠ TRẬN” VÌ DỊCH BỆNH

15/3/2020

Sarah Boseley

Các bác sĩ và nhà khoa học yêu cầu chính phủ cân nhắc các chiến lược áp dụng ở các nước đã thành công trong việc kìm hãm số ca nhiễm mới.

Anthony Costello, một bác sĩ nhi và nguyên là trưởng ban sức khỏe bà mẹ, trẻ em và thanh thiếu niên của Tổ Chức Y Tế Thế Giới (WHO), đã viết thư ngỏ cho người đứng đầu cơ quan y tế, Giáo sư Chris Whitty (người trong hình), yêu cầu tiếp tục thực hiện xét nghiệm đại trà. Hình: Simon Dawson/AP

Các chuyên gia y tế cộng đồng cùng hàng trăm bác sĩ và nhà khoa học trong nước và nước ngoài yêu cầu chính phủ Anh thay đổi chiến lược đối phó virus Corona, họ lo ngại trận dịch sẽ khiến cả nước “vỡ trận”.

Họ cáo buộc nước Anh đang phớt lờ các chiến lược đã kìm hãm thành công số ca nhiễm và ca tử vong được áp dụng ở các nước khác.

Người di cư sẵn lòng trả bao nhiêu để có được thể chế tốt hơn ở quê nhà?

NGƯỜI DI CƯ SẴN LÒNG TRẢ BAO NHIÊU ĐỂ CÓ ĐƯỢC THỂ CHẾ TỐT HƠN Ở QUÊ NHÀ?

Jacques Poot

Người di cư từ những quốc gia đang phát triển có được lợi ích đáng kể từ việc di cư vì họ có thu nhập thực tế cao hơn rất nhiều tại quốc gia mà họ đến. Việc di cư đến một quốc gia có chất lượng thể chế tốt hơn so với quê nhà (cụ thể là ít hiện tượng tham nhũng hơn, tình hình chính trị ổn định hơn và pháp quyền vững chắc hơn) cũng thường mang lại cho họ lợi ích. Nếu thể chế ở quê nhà được cải thiện thì người di cư có nhiều khả năng hồi hương hơn, nhưng quyết định hồi hương phụ thuộc vào việc họ coi trọng chất lượng thể chế đến mức nào.

Virus Corona: “Dịch bệnh luôn đi theo các tuyến đường thương mại”

VIRUS CORONA: “DỊCH BỆNH LUÔN ĐI THEO CÁC TUYẾN ĐƯỜNG THƯƠNG MẠI”

Nhà địa lý học Michel Foucher, tác giả cuốn “Les Frontières [Biên giới]”, đã phân tích những hậu quả đầu tiên của đại dịch virus Corona lên toàn cầu hóa.

Cuộc phỏng vấn do Saïd Mahrane thực hiện

Ngày 25/2/2020

Trong một siêu thị ở Thẩm Dương, miền đông bắc Trung Quốc.© STR / AFP

Những người ủng hộ “giải toàn cầu hóa” có thể tìm thấy ở virus Corona mới, được đặt tên là Sars-CoV-2, một đồng minh nghiêm túc. Và lý do là, kể từ khi virus lây lan, dòng chảy các giao dịch thương mại quốc tế đã chậm lại, một cách tương đối. Các thị trường chứng khoán bị tơi tả, Tuần lễ thời trang Milan được tổ chức trong khán phòng không có khán giả, và lễ hội Venice bị dừng lại một cách vội vã. Trong khi các nước đóng cửa biên giới, không phải vì xung lực dân tộc chủ nghĩa, mà vì lo ngại về vấn đề y tế. Iran, ví dụ, ngày nay là một nước hoàn toàn bị cô lập về mặt địa lý. Michel Foucher, nhà địa lý học và cựu đại sứ, tác giả cuốn Les Frontières (CNRS éditions), đã phân tích cho tuần san Le Point những hệ quả khác nhau đó.

Còn quá sớm để biết? Virus Corona ở Trung Quốc đã gây sốt cho nền kinh tế Trung Quốc

CÒN QUÁ SỚM ĐỂ BIẾT? VIRUS CORONA Ở TRUNG QUỐC ĐÃ GÂY SỐT CHO NỀN KINH TẾ TOÀN CẦU

Alex Payette

Một tàu container tại cảng Thanh Đảo, thuộc tỉnh Sơn Đông của Trung Quốc, ngày 14 tháng 1 năm 2020. (Nguồn: SCMP)

Kể từ khi thông báo chính thức về bước đầu của đại dịch virus Corona vào giữa tháng 1, nền kinh tế Trung Quốc đã bị ảnh hưởng. Và câu nói này chưa bao giờ thích hợp như vậy: khi Trung Quốc ho, thì toàn bộ chuỗi sản xuất toàn cầu sẽ bị sốt.

Trung Quốc đã thích nghi khá tốt với chính sách phong tỏa các thành phố của họ. Kỳ nghỉ tết nguyên đán của Trung Quốc đã được kéo dài. Thời gian quay lại trường, vốn bị trì hoãn ở rất nhiều trường ở Hồng Kông và ở rất nhiều thành phố khác của Trung Quốc, đã được bù đắp một phần bằng việc chuyển sang học trực tuyến. Các chuyến bay thương mại đã di tản công dân của nhiều nước ra khỏi Trung Quốc. Vô số nhà máy và văn phòng đã bị đóng cửa ở Hồng Kông và vùng Châu thổ sông Châu. Kết quả, một lượng lớn các công ty đa quốc gia có lợi ích tài chính gắn với Trung Quốc đã phải điều chỉnh lại các dự báo quý của họ, và các thị trường thế giới đã rơi vào tình trạng bất ổn. Tình hình kinh tế toàn cầu, mà nhiều người kì vọng sẽ tốt lên trong năm 2020, không có nhiều triển vọng vào lúc này.

Corona: Vắc-xin và ý đồ bất chính của TT Trump

CORONA: VẮC-XIN VÀ Ý ĐỒ BẤT CHÍNH CỦA TT DONALD TRUMP

Tác giả: Tôn Thất Thông

Trong nền kinh tế thị trường, ai khôn ngoan nhạy bén sẽ chiếm được lợi thế ban đầu. Nhưng trong một thương vụ liên quan đến đại dịch hiện nay, mà trong vài tháng tới, số ca lây nhiễm có thể lên đến hàng triệu người, thì đạo đức kinh doanh phải xem số phận con người là tiêu chí quan trọng hàng đầu. Đạo đức chính trị, nhất là đạo đức của nguyên thủ của siêu cường số một trong thế giới tự do, không thể lấy tư duy ích kỷ quốc gia làm tiêu chuẩn để hành động. Xin mời xem tư duy America First của TT Donald Trump trong việc nghiên cứu vắc-xin. Xin dành cho mọi độc giả bình luận.  

(Có bổ sung mục “Cập nhật ngày 17.3.2020” ở cuối bài)

* * *

Ngay giữa cơn lốc Corona, Đức và Mỹ âm thầm đối đầu quyết liệt về một vấn đề không những có tính chất kinh tế, khoa học mà còn là sự khác nhau về đạo đức chính trị của hai nền văn hóa. Lý do: TT Mỹ Donald Trump đã tìm cách lôi kéo các khoa học gia của công ty Đức CureVac ở Tübingen sang Mỹ làm việc, những người đang nghiên cứu gần xong vắc-xin chống SARS CoV-2 theo phương pháp mRNA (Messenger Ribonucleic Acid), một phương pháp mới mang ý nghĩa cách mạng trong lĩnh vực vắc-xin. Trump đã chào mời với một số tiền khổng lồ, nếu nhóm nghiên cứu này chịu sang Mỹ làm việc, nhưng không ai chịu đi. Sau đó Nhà Trắng đã dùng đến 1 tỉ US$ – theo nguồn tin của Berlin – để thuyết phục CureVac dành cho Mỹ độc quyền sử dụng vắc-xin để ưu tiên phục vụ cho nhu cầu của Mỹ [WELT 15.3]. Trump thừa biết rằng, ngay cả khi vắc-xin được thử xong trong năm nay, mỗi ba tháng, họ chỉ sản xuất được tối đa 10 triệu lọ. Như vậy, để thực hiện yêu cầu America First, chỉ còn cách chiếm độc quyền sản phẩm. Đó là mục đích tối thượng của Trump trong thương vụ này. Kẻ thiệt thòi là bệnh nhân các nước khác trên thế giới.

Daniel Menichella (thứ 9 từ trái sang phải), CEO của CureVac trong vòng đàm phán ngày 2.3.2020 tại Nhà trắng. Nhiếp ảnh: Joyce N. Boghosian

Đối phó với virus trăm năm có một

ĐỐI PHÓ VỚI VIRUS TRĂM NĂM CÓ MỘT

Claire Lehmann

3/3/2020

Các nhân viên y tế mang khẩu trang và mặc quần áo bảo hộ đặc biệt chăm sóc một bệnh nhân nhiễm virus Corona tại một bệnh viện ở Tehran, Iran ngày 2/3/2020. Số người chết vì virus Corona ở Iran đã lên đến con số 66 khi có thêm 12 ca tử vong vì dịch bệnh và tổng số ca nhiễm là 1.501. (Hình của Fatemeh Bahrami/Anadolu Agency trên trang Getty Images)

Vào năm 2015, Bill Gates đã công bố một bài xã luận trên tạp chí New England Journal of Medicine (NEJM) cảnh báo rằng thế giới có thể sẽ đối mặt với một trận đại dịch trong vòng 20 năm tới. Ông viết bài báo này vào thời điểm sau trận bùng phát dịch Ebola ở Guinea, Sierra Leone, và Liberia, theo ông mặc dù thế giới có hệ thống hiệu quả ngăn chặn dịch Ebola, nhưng chúng ta lại không chuẩn bị sẵn tư thế đối phó với dịch bệnh có tỷ lệ lây nhiễm cao hơn đáng kể. “Nói đến những biến cố có thể giết chết 10 triệu người trên khắp thế giới, thì rất có thể là một trận dịch xuất phát từ tự nhiên hay khủng bố sinh học.”