Trí Tuệ Nhân Tạo – Tôi không sợ công cụ, nhưng sợ con người

TRÍ TUỆ NHÂN TẠO – TÔI KHÔNG SỢ CÔNG CỤ, NHƯNG SỢ CON NGƯỜI

Tác giả: Alexander Demling phỏng vấn Amitai Etzioni và Oren Etzioni – Der Spiegel số 28/2023

Người dịch: Tôn Thất Thông

DĐKP: Xin giới thiệu cùng độc giả một cuộc tranh luận về trí tuệ nhân tạo giữa người cha là Amitai Etzioni, nhà xã hội học tiếng tăm người Mỹ và người con trai là Oren Etzioni, nhà nghiên cứu tiên phong về trí tuệ nhân tạo. Cuộc tranh luận ôn hòa này làm chúng ta nhớ lại cuộc cách mạng khoa học vũ bão cách đây 4 thế kỷ. Nó tạo ra nhiều phồn vinh và vô vàn tiến bộ, đồng thời cũng để lại nhiều vấn nạn chưa có lời giải cho con người và thiên nhiên. Liệu kinh nghiệm đó có giúp chúng ta giảm bớt hệ lụy của trí tuệ nhân tạo cho nhiều thế hệ về sau?

Nhà nghiên cứu Oren Etzioni với cha Amitai trong căn hộ ở Washington DC.: “Tôi có may mắn, rằng cha tôi vô cùng tò mò.”

CUỘC TRANH LUẬN: Amitai Etzioni là một trong những nhà xã hội học quan trọng nhất ở Hoa Kỳ, Oren Etzioni là nhà nghiên cứu trí tuệ nhân tạo. Trong cuộc phỏng vấn cuối cùng trước khi qua đời, người cha thảo luận về sự nguy hiểm và cơ hội của trí tuệ nhân tạo với con trai mình – người cha khá bi quan, người con trai thì khá lạc quan.

Amitai Etzioni là một trong những trí thức Hoa Kỳ có ảnh hưởng nhất trong thế kỷ 20, con trai ông là Oren, 59 tuổi, là người tiên phong trong nghiên cứu về trí tuệ nhân tạo (AI). Cả hai đã trả lời nhiều cuộc phỏng vấn trong cuộc sống của họ, nhưng đây là lần đầu tiên họ tham gia phỏng vấn chung với nhau. Vào giữa tháng năm, họ tiếp chúng tôi trong căn hộ của người cha gần khách sạn Watergate ở Washington, DC, và thảo luận với nhau khoảng hai giờ. Nó trở thành một cuộc trò chuyện về các vấn đề trong cuộc sống của họ: về cuộc cách mạng ChatGPT và hậu quả của nó đối với xã hội của chúng ta. Điều mà không ai biết trước vào thời điểm đó: Đó là cuộc phỏng vấn quan trọng cuối cùng của Amitai Etzioni. Nhà nghiên cứu xã hội, sinh ra ở Cologne, qua đời hai tuần sau đó ở tuổi 94.

Người cha: “Trí tuệ nhân tạo sẽ phá hủy sự thật”

Người con: “Tôi không sợ công cụ, nhưng sợ con người”

Biển là vô tận, làm điên đảo và gây chấn động cho chúng ta

BIỂN LÀ VÔ TẬN, LÀM ĐIÊN ĐẢO VÀ GÂY CHẤN ĐỘNG CHO CHÚNG TA

Tác giả: Laurence Devillairs

Giảng viên triết học tại Viện Công giáo Paris

AN SINH. Không phải là một sự an sinh dễ chịu về biển, nữ triết gia chủ trương bơi Laurence Devillairs cho chúng ta biết triết lý về biển của bà. Hãy coi chừng ý kiến gây bão!

Julie Malaure ghi lại

Descartes, Spinoza, Kant, Pascal? Tất cả đều trên cùng một chiếc thuyền! Triết gia Laurence Devillairs đã thu thập từ nhiều năm nay những khoảnh khắc mấu chốt khi các triết gia, trong những bài viết quan trọng nhất, chuẩn bị trả lời câu hỏi cơ bản về thân phận con người và ý nghĩa của cuộc sống, và bà đã phải xác nhận rằng, “thật lạ lùng, họ không làm công việc của một triết gia”… Nghĩa là thay vì cho chúng ta những định nghĩa, những khái niệm, những lập luận, họ lại cho chúng ta những “ẩn dụ về biển”.

Tại sao triết học, một lĩnh vực không dùng phép ẩn dụ, thậm chí chối bỏ nó, lại dùng ẩn dụ về biển vào những thời điểm mấu chốt này?” Đó là điều làm cho nữ triết gia chìm đắm trong một đại dương của sự hoang mang.

Laurence Devillairs (1969-)

Đối với bà, một người tốt nghiệp thạc sĩ sư phạm và tiến sĩ triết học, có vai trò của một điều gì “rất sâu” ở đó. “Ta suy nghĩ cùng với biển”, bà nêu tiếp, để mô tả điều đã trở thành định hướng của quyển sách của bà, Petite philosophie de la mer (Một triết lý nhỏ về biển), do nhà xuất bản La Martinière phát hành. Chính bà là đồ đệ của bơi tự do trên biển, nhạy cảm với trải nghiệm thẩm mỹ với biển – “cho dù ta sợ biển, ta vẫn có thể ngắm biển hàng giờ!” –, âm nhạc cá nhân nhẹ nhàng dựa trên nhịp điệu của nước đã phiêu lưu trong cõi bao la của tư tưởng “cùng với” biển, để từ đó rút ra cách mà biển giúp chính chúng ta nghĩ về chúng ta. Bà cho chúng ta vài chìa khóa, như những cái “phao”, để luồn vào trong hành lý của bà hầu khỏi phải cạn kiệt nguồn lực trên bãi biển mùa hè này.

Le Point: Tại sao biển lại mê hoặc chúng ta đến thế?

Sách: “Hoàng đế và các tỷ phú đỏ” của Christine Ockrent, hay “Thuyết Darwin kép” ở Trung Quốc

SÁCH: “HOÀNG ĐẾ VÀ CÁC TỶ PHÚ ĐỎ” CỦA CHRISTINE OCKRENT, HAY “THUYẾT DARWIN KÉP” Ở TRUNG QUỐC

Hubert Testard

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình. (Nguồn: Globe and Mail)

Trong cuốn sách L’Empereur et les milliardaires rouges [Hoàng đế và các tỷ phú đỏ], Christine Ockrent đã vẽ nên một bức hoạ nhiều ấn tượng về thế giới Promethean và tàn nhẫn của các doanh nhân lớn của Trung Quốc và mối quan hệ đầy sóng gió của họ với chế độ cộng sản dưới thời Chủ tịch Tập Cận Bình. “Thuyết Darwin kép” của một thị trường cạnh tranh khốc liệt và một chế độ có tính khí thất thường sẵn sàng tiêu diệt hoặc khuất phục các tỷ phú Trung Quốc bất cứ lúc nào khiến Trung Quốc trở thành một thế giới khác biệt cần được hiểu rõ hơn.

LỜI CỦA TÁC GIẢ GỬI ĐỘC GIẢ Christine Ockrent (1944-) Chúng tôi không giới thiệu bà Christine Ockrent. Được mệnh danh là “Nữ hoàng Christine”, ngôi sao dẫn chương trình bản tin 20h trên đài Antenne 2 vào những năm 1980, nữ nhà báo người Bỉ sau đó đã đảm nhận nhiều trọng trách trong ngành báo viết và nghe nhìn của Pháp, là nữ tổng biên tập tờ L’Express (1994-96) rồi phó tổng giám đốc phụ trách chương trình Nghe nhìn ở nước Pháp hải ngoại, AEF (tên cũ của France Médias Monde, công ty cổ phần giám sát các nhà đài France 24, RFI và Monte-Carlo Doulayia), từ 2008 đến 2011. Kể từ năm 2013, bà dẫn chương trình hàng tuần “Affaires internationales [Các vấn đề quốc tế]” trên đài France Culture. Bà Christine Ockrent cũng là tác giả khoảng 20 cuốn sách viết về nhiều vấn đề xã hội, thách thức quốc tế hoặc địa chính trị. Cuốn sách mới nhất của bà, L’empereur et les milliardaires rouges, được Editions de l’Observatoire xuất bản vào tháng 3 năm 2023, đề cập đến một quốc gia mà nhà báo này đã dõi theo và cố gắng tìm hiểu trong một thời gian dài.

Cuốn L’empereur et les milliardaires rouges giống như một cuốn tiểu thuyết. Nó bắt đầu với sự đăng quang của Tập Cận Bình tại Đại hội Đảng Cộng sản Trung Quốc lần thứ XX vào tháng 11 năm 2022 cho nhiệm kỳ thứ ba kéo dài 5 năm, và có lẽ không phải là nhiệm kỳ cuối cùng. Một nghi lễ “bất biến và hoành tráng”, nơi mọi thứ đều được trang hoàng bằng màu đỏ, ngoại trừ các bộ vest màu đen của 2.296 đại biểu.

EU phê duyệt dự thảo luật để điều tiết AI – luật sẽ hoạt động như sau

EU PHÊ DUYỆT DỰ THẢO LUẬT ĐỂ ĐIỀU TIẾT AI – LUẬT SẼ HOẠT ĐỘNG NHƯ SAU

Đạo luật của EU nhìn chung sẽ cấm sử dụng tính năng nhận dạng khuôn mặt theo thời gian thực tại các không gian công cộng. DedMityay/Shutterstock

Ngày nay, từ “rủi ro” thường xuất hiện trong cùng một câu với từ “trí tuệ nhân tạo”. Mặc dù thật đáng khích lệ khi thấy các nhà lãnh đạo thế giới xem xét các vấn đề tiềm ẩn của AI, cùng với các lợi ích chiến lược và công nghiệp của nó, chúng ta nên nhớ rằng không phải mọi rủi ro đều như nhau.

Vào thứ Tư, ngày 14 tháng 6, Nghị viện châu Âu đã bỏ phiếu thông qua đề xuất dự thảo của riêng mình cho Đạo luật AI [AI Act], một bộ luật được xây dựng trong hai năm, với tham vọng định hình các tiêu chuẩn toàn cầu trong quy định về AI.

Sau giai đoạn đàm phán cuối cùng, để dung hòa các dự thảo khác nhau do Nghị viện, Ủy ban và Hội đồng châu Âu đưa ra, đạo luật cần được thông qua trước cuối năm nay. Đây sẽ là quá trình ban hành luật đầu tiên trên thế giới dành riêng cho việc điều chỉnh AI trong hầu hết các lĩnh vực của xã hội – dù quốc phòng sẽ được miễn trừ.

Trong tất cả các hướng có thể dùng để tiếp cận quy định về AI, điều đáng chú ý là việc ban hành luật này hoàn toàn dựa trên khái niệm rủi ro. Không phải bản thân AI đang được điều tiết, mà là cách nó được sử dụng trong các lĩnh vực cụ thể của xã hội, mỗi lĩnh vực đều có những vấn đề tiềm ẩn khác nhau. Bốn loại rủi ro, tùy thuộc vào các nghĩa vụ pháp lý khác nhau, gồm: không thể chấp nhận được, cao, có hạn và tối thiểu.

Phỏng vấn Alain Touraine: “Tháng 5 năm 1968, thế giới bước vào một kỷ nguyên bị chi phối bởi các thách thức văn hóa”

PHỎNG VẤN ALAIN TOURAINE: “THÁNG 5 NĂM 1968, THẾ GIỚI BƯỚC VÀO MỘT KỶ NGUYÊN BỊ CHI PHỐI BỞI CÁC THÁCH THỨC VĂN HÓA”

Michel Wieviorka

Nhà xã hội học, thành viên của Trung Tâm Phân Tích và Can Thiệp xã hội học (CADIS, EHSS, CNRS)

“Chúng tưởng niệm. Ta bắt đầu lại” Ở Nantes, tháng 11.2017, chống các cải cách kinh tế của chính phủ Macron. Loïc Venance/AFP

Alain Touraine qua đời vào đêm thứ Năm ngày 8 tháng 6 rạng sáng thứ Sáu ngày 9 tháng 6 năm 2023. Năm 2018, ông đã trò chuyện với Michel Wieviorka cho tạp chí The Conversation France trước lễ kỷ niệm 50 năm biến cố Tháng 5 năm 68 tại Fondation de la Maison des Sciences de l’Homme.

-----------------------------------------------------------

Alain Touraine (1925-2023)

Michel Wieviorka: Năm mươi năm sau biến cố Tháng 5 năm 68 và với thời gian đã trôi qua, ông có duy trì những phân tích của mình về thời kỳ đó, như trong cuốn sách Le communisme utopique/Chủ nghĩa Cộng Sản Không Tưởng của ông? Và ngày nay thì còn những gì về Tháng 5 năm 68?

Alain Touraine: Năm mươi năm sau, chúng ta có trong tay toàn bộ hồ sơ và chúng ta cũng không nghĩ rằng sẽ xảy ra những điều khiến chúng ta phải xem xét lại ý kiến ​​của mình.

Vào thời điểm đó, sau các chướng ngại vật của Khu phố Latinh (ba đêm sôi động nhất vào ngày 13-14-15 tháng 5 – ND), chẳng hạn như ỏ đường Gay-Lussac, tác động của giới trẻ vẫn còn đáng kể. Và phán quyết được những quan chức đưa ra, bao gồm cả những trí thức, vẫn bị chi phối bởi những hiểu lầm tương tự.

Lô-gic học và Toán học (B. Russell, 1919)

Từ khoá: Toán học và Lô-gic học; Lô-gic luận; Toán lô-gic; Russell (Bertrand) – Trích đoạn

TOÁN HỌC VÀ LÔ-GIC HỌC (1919)

Tác giả: Bertrand Russell*

Người dịch: Nguyễn Văn Khoa

*

Để bạn đọc dễ theo dõi trích đoạn này^[1], chúng tôi đã thêm vào bản dịch một số tiểu tựa và chú thích không có trong nguyên bản.

*

I - LÔ-GIC HỌC & TOÁN HỌC LÀ HAI HAY MỘT MÔN HỌC?

Về mặt lịch sử, toán học và lô-gic học là hai ngành hoàn toàn khác biệt. Toán học được kết nối với khoa học, lô-gic học với tiếng Hy Lạp. Nhưng cả hai đều đã phát triển trong thời hiện đại: lô-gic học trở thành toán học hơn, và toán học trở thành lô-gic học hơn. Hệ quả là, thời nay, ta hoàn toàn không thể phác hoạ một ranh giới giữa hai môn này; trong thực tế, hai ngành này là một. Chúng khác nhau như một cậu bé với một người đàn ông: lô-gic học là tuổi trẻ của toán học, và toán học là thời trưởng thành của lô-gic học. Quan điểm này gây phẫn nộ cho các nhà lô-gic học – những người không có khả năng theo dõi một mảnh lý luận ký hiệu sau bao thời gian dành ra để nghiên cứu các văn bản cổ điển, và cho các nhà toán học – những người từng học một kỹ thuật nhưng chưa hề bận tâm tìm hiểu ý nghĩa hoặc thấy cần biện minh cho nó. May thay, cả hai loại người này bây giờ mỗi ngày một hiếm. Rất nhiều công trình toán học hiện đại rõ ràng là nằm trên đường ranh với lô-gic học, và rất nhiều công trình lô-gic học hiện đại mang tính ký hiệu và hình thức^[2], đến mức là sự tương quan rất chặt chẽ giữa lô-gic học và toán học đã trở thành hiển nhiên đối với mọi sinh viên được đào tạo. Tất nhiên, bằng chứng về sự đồng nhất của chúng là vấn đề chi tiết: bắt đầu bằng những tiền đề được thừa nhận một cách phổ quát thuộc về lô-gic học, đạt tới những kết quả cũng rõ ràng như tiền đề bằng suy diễn thuộc về toán học, và chúng ta đều thấy rằng không có điểm nào từ đấy ta có thể vẽ ra một đường ranh sắc nét, với lô-gic học ở bên trái và toán học ở bên phải. Nếu vẫn còn có những người không thừa nhận sự đồng nhất của lô-gic học với toán học, chúng tôi [B. Russell & A. N. Whitehead] thách thức họ chỉ ra điểm nào, trong các định nghĩa và suy diễn liên tiếp của Principia Mathematica^[3], họ có thể xem là nơi lô-gic học kết thúc và là nơi toán học bắt đầu. Khi đó, hiển nhiên rằng bất kỳ câu trả lời nào cũng đều là tùy tiện cả.

Bắt đầu từ loại số tự nhiên, chúng tôi định nghĩa “số đếm (cardinal number)” và chỉ ra cách khái quát hóa quan niệm số, rồi phân tích các quan niệm bao hàm trong định nghĩa, cho đến khi chúng tôi tự nhận thức rằng mình đang vận dụng các nguyên tắc cơ bản của lô-gic học. Trong một phương pháp xử lý tổng hợp, suy diễn, các nguyên tắc lô-gic cơ bản này xuất hiện trước, và người ta chỉ tiến đến những số tự nhiên sau một lộ trình dài. Một cách xử lý như vậy, mặc dù về mặt hình thức là đúng hơn cách chúng tôi áp dụng, nhưng lại gây khó khăn hơn cho người đọc, bởi vì các khái niệm và mệnh đề lô-gic học cuối cùng, mà nó dùng để bắt đầu, đều còn là xa lạ, không quen thuộc với độc giả so với loại số tự nhiên. Vì vậy, chúng đại diện cho biên giới hiện tại của tri thức, bên kia đường ranh vẫn là những điều chưa biết, và sự thống trị của sự hiểu biết trên chúng vẫn chưa phải là an toàn.

“Xã hội giám sát made in Trung Quốc” của Zhang Zhulin

“XÃ HỘI GIÁM SÁT MADE IN TRUNG QUỐC” CỦA ZHANG ZHULIN

Pierre-Antoine Donnet^[*]

(Nguồn: Medium)

Zhang Zhulin

Thế giới của Orwell trong cuốn 1984 như thể bạn đang ở đó. Cuốn Xã hội giám sát made in Trung Quốc của Zhang Zhulin càng đáng tin và càng có sức mạnh hơn khi ta biết nó được viết bởi một nhà báo gốc Trung Quốc. Điều được ghi nhận vừa đơn giản vừa khủng khiếp: người dân Trung Quốc phải chịu sự giám sát liên tục, điều này khiến họ trở thành bản sao chính xác của cuốn sách mang tính tiên tri của George Orwell. 74 năm sau khi xuất bản, cuốn tiểu thuyết này đã trở thành hiện thực!

“Trong cuốn tiểu thuyết nổi tiếng 1984 của mình, George Orwell viết: “Ai kiểm soát quá khứ sẽ kiểm soát được tương lai. Ai kiểm soát hiện tại sẽ kiểm soát được quá khứ,” Zhang Zhulin nhắc lại trong cuốn sách do NXB Aube xuất bản. Thế mà đây chính là điều mà hệ thống giám sát tàn nhẫn của Trung Quốc được Chủ tịch Tập Cận Bình cẩn thận triển khai kể từ khi ông lên nắm quyền vào năm 2012, đã đạt được. Mười một năm sau, hầu như không ai ở Trung Quốc có thể hy vọng lọt qua kẽ hở của cái lưới.

George Orwell (1903-1950)

“Sắp tới sẽ có hai camera cho mỗi người Trung Quốc, tức là hai tỷ bảy trăm sáu mươi triệu camera trong cả nước, theo một số ước tính. Với sự phát triển của Dữ liệu lớn, các mạng lưới giám sát ghê gớm đang được dệt nên, bao trùm không chỉ các thành phố mà còn cả các vùng nông thôn”. Zhang Zhulin, một nhà báo của tuần báo Courrier International, quả quyết: nhân dân Trung Quốc ngày nay đang “quỳ gối” trước sự kiểm soát toàn diện do Đảng Cộng sản và chủ nhân của nó là Tập Cận Bình áp đặt.

Zhang Zhulin, người đã sống ở Pháp từ mười bốn năm nay, là người gốc tỉnh Phúc Kiến, phía đông nam Trung Quốc, tỉnh đối diện với Đài Loan, Formosa cũ trước đây. Ông lớn lên ở Trung Quốc và do đó biết tất cả các khía cạnh của nó, bao gồm cả những chứng tật của một xã hội thường gây tuyệt vọng.

Yuval Noah Harari (Sapiens) đối lập Yann LeCun (Meta) về trí tuệ nhân tạo

YUVAL NOAH HARARI (SAPIENS) ĐỐI LẬP YANN LECUN (META) VỀ TRÍ TUỆ NHÂN TẠO

ĐỘC QUYỀN. Sự diệt vong của nền dân chủ hay kỷ nguyên Khai sáng mới? Cuộc tranh luận giữa Yuval Noah Harari, tác giả cuốn sách bán chạy nhất Sapiens, và nhà quản lý nghiên cứu tại Meta, Yann LeCun.

Thực hiện: Guillaume Grallet và Héloïse Pons

Nhà sử học Yuval Noah Harari (trái) và nhà nghiên cứu Yann LeCun (phải).© DR

Đây là chủ đề nổi bật hiện nay, một chủ đề nằm trong tâm trí của cả Tập Cận Bình lẫn Joe Biden. Bản thân Vladimir Putin đã nói vào năm 2017 rằng quốc gia nào dẫn đầu lĩnh vực trí tuệ nhân tạo, quốc gia đó sẽ thống trị thế giới. Ít nhất, lịch sử đã cho thấy các ý định của chủ nhân Điện Kremlin hiếu chiến – và nay còn nghiêm trọng hơn thế nữa – ra sao, và giờ ta không thể bỏ qua những tiến bộ của trí tuệ nhân tạo.

Trước khả năng hỗ trợ việc quan sát không gian và phát triển các vật liệu mới, thậm chí cho phép thể hiện trực quan cấu trúc xoắn của protein và các tiến bộ y học khác, cũng như một bức tranh về thực tại rõ ràng hơn nhờ ngày càng có nhiều các hình ảnh lấy cảm hứng từ các sự kiện hiện thời chính xác hơn những gì mắt người có thể cảm nhận được, chúng ta nên nghĩ gì về sự trỗi dậy của sức mạnh AI, điều có lẽ là bước nhảy vọt ngoạn mục nhất kể từ khi thuật ngữ "trí tuệ nhân tạo" xuất hiện tại Hội nghị Dartmouth năm 1956?

Trên lý thuyết, Yann LeCun và Yuval Noah Harari đứng ở hai phía hoàn toàn đối lập nhau. Một người là nhà nghiên cứu, người kia là nhà sử học. Người trước thấy không có lý do gì để hoảng sợ về sự nổi bật của lĩnh vực này, trong khi người sau sợ rằng nó sẽ dẫn đến sự sụp đổ của nền văn minh nhân loại. Yuval Noah Harari đã ký vào bức thư ngỏ do think tank The Future of Life đưa ra, cùng với gần 30.000 nhà nghiên cứu, kêu gọi tạm dừng việc phát triển các công cụ mạnh hơn GPT-4 trong vòng sáu tháng, mô hình ngôn ngữ đã thúc đẩy việc ChatGPT phổ biến rộng rãi trong thời gian kỷ lục, trong khi Yann LeCun thấy lời kêu gọi này chỉ là sự phản đối kịch liệt từ những nhà tiên tri các thảm họa.

Cuộc họp do Le Point đề xuất đã được tổ chức thông qua hội nghị truyền hình giữa New York và Jerusalem. Tại cuộc họp, giám đốc nghiên cứu về AI tại Meta, người đoạt giải Turing (tương đương với giải thưởng Nobel về khoa học máy tính) và là tác giả của cuốn Quand la machine apprend: La révolution des neurones artificiels et de l'apprentissage profond (Odile Jacob) [tạm dịch: Khi máy biết học: Cuộc cách mạng của mạng nơ-ron nhân tạo và học sâu], và tác giả cuốn sách bán chạy nhất Sapiens đã gặp nhau để so sánh quan điểm của họ về những hứa hẹn, mối hiểm họa và tương lai của AI. Bật mí: chúng tôi chẳng thể làm họ đồng ý với nhau.

Xem thêm: Trí tuệ nhân tạo: cuộc tranh luận Harari-LeCun gây sốc vô tiền khoáng hậu

Le Point: Trước hết, ông định nghĩa trí thông minh là gì?

Yann LeCun: Trí thông minh có nghĩa là có thể nhận thức được một tình huống, từ đó lên kế hoạch ứng phó và sau đó hành động theo những phương án nhằm đạt được một mục tiêu – nhờ vậy có thể bám sát tình huống và lên kế hoạch cho một chuỗi hành động.

Yuval Noah Harari: Trí thông minh là khả năng giải quyết vấn đề. Từ việc những sinh vật đơn bào tìm kiếm thức ăn cho đến con người khám phá ra cách bay lên mặt trăng, đó là trí thông minh. Nó không giống như ý thức. Ở người, cả hai thứ này được trộn lẫn với nhau. Ý thức là khả năng cảm nhận sự vật, đau, vui, yêu, ghét. Con người chúng ta đôi khi sử dụng ý thức để giải quyết vấn đề, nhưng đấy không phải là một thành phần thiết yếu. Rất nhiều sinh vật giải quyết vấn đề mà không cần ý thức, như thực vật và vi sinh vật. Máy móc cũng có thể thông minh và giải quyết các vấn đề mà không có bất kỳ cảm giác nào. 

Yann LeCun: Chưa phải bây giờ, nhưng chuyện đó sẽ xảy ra.

Giải vô địch bóng đá nữ thế giới: công bằng giới trong thể thao vẫn còn là một vấn đề mặc dù đã có những tiến bộ quan trọng

GIẢI VÔ ĐỊCH BÓNG ĐÁ NỮ THẾ GIỚI: CÔNG BẰNG GIỚI TRONG THỂ THAO VẪN CÒN LÀ MỘT VẤN ĐỀ MẶC DÙ ĐÃ CÓ NHỮNG TIẾN BỘ QUAN TRỌNG

Tác giả: Treisha Hylton

Assistant Professor, Khoa Công tác Xã hội, Đại học Wilfrid Laurier (Canada)

Nữ vận động viên người Pháp Estelle Cascarino, bên phải, đập vào quả bóng chống lại nữ vận động viên người Úc Mary Fowler trong trận đấu bóng đá giao hữu ở Melbourne ngày 14 tháng 7 năm 2023, trước khi diễn ra giải vô địch bóng đá nữ thế giới. (AP Photo/Hamish Blair)

Giải vô địch bóng đá nữ thế giới của FIFA (Liên đoàn bóng đá thế giới -Fédération internationale de Football Association) vừa mới bắt đầu tại Úc và Tân Tây Lan. Với tính chất là một sự kiện thể thao lớn nhất thế giới của giới nữ, nó tạo cơ hội cho các nữ cầu thủ đại diện nước họ và thi đấu ở cấp cao nhất trên đấu trường thế giới.

Cùng với một cuộc tranh đua mạnh hơn là những sự đầu tư lớn hơn, và những dự đoán sự gia tăng số người xem qua các kênh truyền hình và số người tham dự tại các sân vận động. Giải vô địch bóng đá nữ thế giới năm 2023 hứa hẹn sẽ tốt đẹp hơn bao giờ hết.

Nước Úc đã bán hết vé cho trận đấu đầu tiên (83.500 chỗ) và hơn một triệu vé đã được bán ra trong tuần trước trận đấu. Với những phương án nghe nhìn nhiều hơn bao giờ hết, có nhiều cách để xem các trận đấu.

Có ít nhất bảy đội có cơ may đăng quan chức vô địch. Những đội mới tham gia sẽ cố gắng gây khó khăn cho đội Mỹ hùng mạnh, đội Mỹ sẽ bảo vệ danh hiệu của mình và sẽ cố gắng đoạt chức vô địch FIFA liên tục lần thứ ba.

Trong một trận đấu giao hữu trước giải vô địch, đội Zambia đã thắng đội Đức vốn là một trong những đội được yêu thích nhất. Chiến thắng bất ngờ này cho thấy rằng năm nay những đội ngoài tầm ngắm có thể gây ra những điều bất ngờ.

Sự trỗi dậy về mặt chính trị của nền Đại Công Nghệ (Big Tech)

SỰ TRỖI DẬY VỀ MẶT CHÍNH TRỊ CỦA NỀN ĐẠI CÔNG NGHỆ (BIG TECH)

Phỏng Vấn Bà Allison Stanger do Jules Naudet thực hiện

bản dịch tiếng Pháp của Ariel Suhamy

Với sự trợ giúp của CASBS

Sự tiến hóa của công nghệ đã vượt qua pháp luật hiện hành, tạo ra khoảng trống trong lĩnh vực cai quản. Nhu cầu cấp thiết về một sự đổi mới các quy định có thể sẽ dẫn đến các hệ thống tự chủ và khép kín, đồng thời làm tăng thêm sự phân mảnh của trật tự toàn cầu.

Ấn phẩm này là một phần trong quan hệ đối tác của chúng tôi với Trung tâm Nghiên cứu Nâng cao về Khoa học Hành vi/Center for Advanced Study in the Behavioral Sciences. Có thể xem danh sách đầy đủ ở đây.

 

Allison Stanger Allison Stanger là Giáo sư thực thụ của ghế giáo sư Russell Leng '60 về Chính Trị Quốc Tế và Kinh Tế Học tại Đại Học Middlebury. Bà cũng là giáo sư thỉnh giảng và là thành viên của Hội đồng Khoa học của Viện Santa Fe. Bà là tác giả của cuốn sách Những người thổi còi tố cáo: Sự trung thực ở Mỹ từ Washington đến Trump/ Whistleblowers: Honesty in America from Washington to Trump (Nhà xuất bản Đại học Yale, 2019) và Một quốc gia theo hợp đồng: Gia công quyền lực Mỹ và tương lai của chính sách đối ngoại/ One Nation Under Contract: The Outsourcing of American Power and the Future of Foreign Policy (Nhà xuất bản Đại học Yale, 2009). Bà là đồng biên tập (với W. Brian Arthur và Eric Beinhocker) cuốn Kinh tế phức hợp/Complexity Economics / (SFI Press, 2020). Bà đã nhận bằng tiến sĩ khoa học chính trị tại Đại học Harvard, nơi bà đã trải qua năm học 2019-2020 với tư cách là chuyên viên cấp cao về công nghệ và giá trị con người tại Trung tâm Đạo đức Edmond J. Safra. Bà là đồng tác giả của Lộ trình phục hồi đại dịch của Trung tâm và là Cố vấn cấp cao của Mạng lưới Nhân văn Hannah Arendt/ Hannah Arendt Humanities Network. Allison Stanger là Giáo sư Đạo đức và Lịch sử Hoa Kỳ của ghế giáo sư Cary và Ann Maguire tại Thư viện Quốc hội và là Thành viên CASBS 2020-21. Với tư cách là Nhà nghiên cứu liên kết của CASBS, Allison Stanger đang thực hiện một cuốn sách có tựa đề tạm thời là Ai đã bầu chọn công nghệ lớn/ Who Elected Big Tech? Bà cũng đồng lãnh đạo với James Guszcza, Sáng kiến ​​Lý thuyết về Thực tiễn của Trí tuệ Nhân Tạo /Theory of AI Practice. Đặc biệt, bà nghiên cứu tác động của đổi mới công nghệ đối với sự bền vững của nền dân chủ và những thành kiến ​​mà các hệ hình lý thuyết của chúng ta khi suy nghĩ về các thị trường toàn cầu và sự cai quản quốc gia có thể ảnh hưởng đến các quan sát và giá trị của chúng ta.

 

La Vie des Idées: Dòng chảy của những đổi mới công nghệ liên tục sau cuộc cách mạng internet đã dần thay đổi cách chúng ta lướt mạng trong thế giới ngày nay. Từ thông tin tốc độ cao đến dư thừa nội dung, từ những cookie đến giám sát hành vi vĩnh viễn, từ ngân hàng trực tuyến đến bitcoin, từ làm việc từ xa đến viễn cảnh về một thế giới thực tế ảo có mặt khắp nơi, có vẻ như các khung và các cấu trúc của thế giới mà chúng ta đang sống ngày nay đang trải qua những biến đổi triệt để. Bà sẽ mô tả thời điểm chính xác này trong lịch sử mà chúng ta đang sống như thế nào?

Allison Stanger: Chúng ta đang sống trong thời kỳ chuyển đổi đa chiều. Trong nền kinh tế toàn cầu của chúng ta, chúng ta đang chứng kiến ​​sự thay đổi trong cán cân quyền lực giữa các chính phủ quốc gia và các tập đoàn đa quốc gia. Trong thế giới tự do, quyền lực đã chuyển từ tay chính phủ sang tay của Big Tech.