Sức khoẻ

SỨC KHOẺ

Health

➨ Giải Nobel: BECKER, 1992 – NASH, 1994

Henri Guitton, người đã góp phần vào sự phát triển của kinh tế học về sức khoẻ ở Pháp, xem bộ môn này như một bộ môn mới và nhận xét rằng “những khái niệm đã cho ra đời khoa học kinh tế khó áp dụng được vào những vấn đề sức khoẻ”. Thật vậy, những khái niệm và hệ chuẩn được dùng để mô tả, giải thích và tổ chức toàn bộ những hoạt động của một cộng đồng người về sản xuất và trao đổi những sản phẩm hữu hình có vẻ không mấy thích hợp với những sản phẩm và dịch vụ liên quan đến chính bản thân đời sống con người.

Trong lĩnh vực sản phẩm và dịch vụ được nhà kinh tế nghiên cứu một cách cổ điển, những thực thể, kết quả của khu vực sản xuất là hoàn toàn được xác định, nhận diện được bằng chất lượng và đo được bằng số lượng. Như thế vấn đề là tổ chức những cuộc trao đổi giữa người tiêu dùng và người sản xuất nhằm đạt đến một sự phân phối sản phẩm và dịch vụ sao cho không có phân phối nào khác cho phép cải thiện số phận của ít nhất một tác nhân mà không gây thiệt hại cho những tác nhân khác (tối ưu Pareto). Như mọi hệ thống, hệ thống kinh tế biến hoá và tự tổ chức nhờ thông tin hệ thống có được. Khoa học kinh tế phân biệt hai phương thức điều tiết chủ yếu dựa trên kiểu thông tin các tác nhân có được, những tác nhân này là những thành phần của hệ thống kinh tế.

Virus Corona đã đánh thức trí tuệ tập thể của thế giới như thế nào

VIRUS CORONA ĐÃ ĐÁNH THỨC TRÍ TUỆ TẬP THỂ CỦA THẾ GIỚI NHƯ THẾ NÀO

Marc Santolini

Mạng lưới năng lực các dự án Covid-19 trên nền tảng JOGL. Marc Santolini/JOGL, do tác giả cung cấp.

Khắp nơi trên thế giới, các nhà dịch tễ học, các nhà thực hành, các kỹ sư (và nhiều người khác) đang khai thác không mệt mỏi các dữ liệu về dịch bệnh để mô hình hóa diễn tiến của dịch, dự đoán tác động các can thiệp có thể hoặc phát triển những giải pháp cho tình trạng thiếu thốn các thiết bị y tế.

Họ tạo ra những mô hình và mã mở và được các phòng thí nghiệm khác sử dụng lại.

Giới nghiên cứu và sáng tạo đổi mới có vẻ như bị cuốn vào một sự cuồng nhiệt hợp tác và sáng tạo kiến ​​thức mở, mang tính lây lan không kém gì virus Corona.

Liệu đây có phải là “trí tuệ tập thể” nổi tiếng, được cho là để giải quyết những vấn đề lớn của hành tinh chúng ta hay không?

CORONA: Một hồi chuông cảnh tỉnh?

CORONA: MỘT HỒI CHUÔNG CẢNH TỈNH?

Tác giả: Tôn Thất Thông

Chỉ vì một con vi-rút nhỏ xíu mà bỗng dưng mọi hoạt động xã hội ngưng đọng, kinh tế đình trệ, con người bị giam lỏng trong nhà, nhiều người lao động nhìn về tương lai như nhìn một chân trời vô định. Chỉ trong vòng vài tháng, thiệt hại kinh tế thế giới lên đến vài ngàn tỉ đô-la, gần một tỉ người lao động cấp thấp mất nguồn thu nhập, đấy là chưa kể làn sóng nợ nần, công cũng như tư, sẽ trào lên như thủy triều trong vài tháng tới. Đây không phải là một cuộc khủng hoảng chính trị, hay kinh tế, hay tài chánh, mà là cuộc khủng hoảng ngừng trệ toàn diện, có lẽ là khủng hoảng lớn nhất của thế hệ chúng ta. Vì đâu đến nỗi này? Có phải giới tinh hoa thiếu năng lực phán đoán để phòng ngự? Không hẳn là thế. Bài tiểu luận này đưa ra vài phán đoán dựa vào một trong nhiều góc nhìn khác nhau về nguyên nhân của cuộc khủng hoảng.

Ở giao điểm của những tính hiện đại

Ở GIAO ĐIỂM CỦA NHỮNG TÍNH HIỆN ĐẠI

Về cuốn Maruyama Masao. Un regard japonais sur la modernité (Một cái nhìn Nhật về tính hiện đại) của Bernard Stevens, NXB CNRS 

Simon Ebersolt^[*]

Maruyama Masao (1914-1996)

Thêm chú thích

Sự hiện đại hóa của Nhật Bản có phải là do sự tác động duy nhất của Phương Tây, như người ta thường nghĩ, hay nó phái sinh từ một sự tiến hóa đặc thù? Đó là luận điểm mà Maruyama Masao khẳng định, một nhà tư tưởng được vinh danh lần đầu tiên trong một chuyên khảo bằng tiếng Pháp.

Tranh luận về tính hiện đại ở Nhật

Là đối tượng của một sự quan tâm thường xuyên của các trí thức Nhật Bản, tính hiện đại đã ở trung tâm của nhiều cuộc tranh luận vào thế kỷ XX, phần lớn dựa trên những vấn đề tổng quát sau: Phải chăng chính bản thân Nhật Bản là hiện đại? Nếu đúng là như vậy, thì Nhật đã hiện đại hóa vào lúc nào? Vào thời đại Minh Trị (1868-1912), đồng nghĩa với sự âu hóa của đất nước? Tại sao Nhật Bản lại hiện đại hóa trong khi nó không thuộc về Phương Tây? Cuốn sách của Bernard Stevens, Maruyama Masao. Un regard japonais sur la modernité (Maruyama Masao. Một cái nhìn Nhật về tính hiện đại) là một cơ hội để suy nghĩ về mối quan hệ giữa một nước không phải là Tây Phương và sự hiện đại hóa, vốn thường được xem như là một sản phẩm hoàn toàn của Phương Tây sau này được xuất khẩu sang phần còn lại của thế giới.

Chiến lược chống Covid-19 với chi phí thấp của Việt Nam

CHIẾN LƯỢC CHỐNG COVID-19 VỚI CHI PHÍ THẤP CỦA VIỆT NAM

Hong Kong Nguyen

8/4/2020

Thắt chặt kiểm soát biên giới, các cơ quan y tế phản ứng nhanh nhạy, nền tảng công nghệ, và một bài hát rửa tay lan truyền nhanh chóng trên mạng đã tạo nên một chiến lược chống COVID-19 đơn sơ nhưng rất hiệu quả. Sự thành công của quốc gia này là một mô hình mà các nền kinh tế đang phát triển và mới nổi nên áp dụng.

EPPU - Khi đại dịch COVID-19 lây lan khắp nam bán cầu, các chính phủ của các quốc gia ở nam bán cầu có thể học được nhiều điều từ phương pháp chống dịch của Việt Nam. Thông tin rõ ràng và sự hợp tác giữa người dân và chính phủ làm đòn bẩy cho công nghệ là những yếu tố chính lý giải tại sao quốc gia này có khá ít ca nhiễm.

“Cuộc khủng hoảng virus Corona báo hiệu sự tăng tốc của một chủ nghĩa tư bản mới, chủ nghĩa tư bản số”

“CUỘC KHỦNG HOẢNG VIRUS CORONA BÁO HIỆU SỰ TĂNG TỐC CỦA MỘT CHỦ NGHĨA TƯ BẢN MỚI, CHỦ NGHĨA TƯ BẢN SỐ”

Antoine Reverchon phỏng vấn Daniel Cohen

Nhà kinh tế Daniel Cohen phân tích cuộc khủng hoảng y tế như là thời khắc chuyển hướng của nền kinh tế sang một chế độ tăng trưởng mới và của vai trò của Nhà nước sang một phương thức can thiệp xã hội mới.

Nhà kinh tế Daniel Cohen hôm 23 tháng giêng năm 2015 ở Paris. CHARLES PLATIAU / REUTERS

Đàm luận. Daniel Cohen là giáo sư Trường kinh tế Paris – mà ông là một trong những thành viên sáng lập – và trưởng khoa kinh tế học Trường đại học sư phạm (phố Ulm - ND). Thành viên hội đồng giám sát nhật báo Le Monde, ông cũng là tác giả của nhiều cuốn sách, trong đó ông kết hợp các khoa học xã hội khác nhau và sử học để mô tả cho bạn đọc không phải là nhà kinh tế những biến đổi lớn xã hội-kinh tế đương đại và trong quá khứ, như Les origines du populisme (Các nguồn gốc của chủ nghĩa dân tuý), viết chung với Yann Algan, Elisabeth Beasley và Martial Foucault (NXB Seuil, 2019) và các tác phẩm Il faut dire que les temps ont changé... (Phải nói rằng thời thế đã thay đổi, 2018), Le monde est clos et le désir infini (Thế giới thì kín còn dục vọng thì vô tận, 2015), Homo Economicus (2013), La prospérité du vice (2009) đều do Albin Michel xuất bản.

Chiến tranh các thiết bị bán dẫn: cuộc “trường chinh” của Trung Quốc

CHIẾN TRANH CÁC THIẾT BỊ BÁN DẪN: CUỘC “TRƯỜNG CHINH” CỦA TRUNG QUỐC

Bertrand Hartemann

Có tới 80% các thiết bị bán dẫn được sử dụng trong ngành chế tạo điện tử của Trung Quốc hoặc được nhập khẩu hoặc được các công ty nước ngoài sản xuất tại Trung Quốc. (Nguồn: Asia Nikkei)

Cuộc trường chinh đã kéo dài từ năm 1934 đến năm 1935 và đã giúp Mao Trạch Đông lên nắm quyền Đảng Cộng sản Trung Quốc. Bằng trò chơi so sánh làm Người cầm lái vĩ đại [Mao Trạch Đông] phải thét lên, Trung Quốc của Tập Cận Bình đang triển khai theo cách của mình cuộc “trường chinh” hướng tới sự bá quyền trên thị trường công nghệ cao. Còn lâu mới thoát khỏi nhãn hiệu công xưởng thế giới, Trung Quốc vẫn là nước nhập khẩu thuần về công nghệ. Có tới 80% các thiết bị bán dẫn được sử dụng trong ngành chế tạo điện tử của Trung Quốc hoặc được nhập khẩu hoặc được các công ty nước ngoài sản xuất tại Trung Quốc. Quỹ đạo của thị trường bán dẫn thế giới cho thấy sự mong manh của hệ thống sản xuất Trung Quốc, ở cội nguồn của mong muốn độc lập về công nghệ của họ.

Thung lũng Silicon ngày nay liên kết với các công ty phần mềm như Google và Facebook. Nhưng tên gọi của thung lũng này lấy từ chữ silicon, một vật liệu cơ bản của các thiết bị bán dẫn. Các bộ xử lý điện tử này là động cơ của nền kinh tế kỹ thuật số. Chúng tiếp liệu cho các điện thoại di động cho đến các hệ thống quân sự. Ngành công nghiệp bán dẫn là nơi mà vai trò dẫn đầu của ngành công nghiệp Mỹ và tham vọng về công nghệ của Trung Quốc đang đối đầu trực tiếp với nhau nhiều nhất.

COVID-19: Các hãng hàng không kêu gọi cầu cứu để tránh sụp đổ

COVID-19: CÁC HÃNG HÀNG KHÔNG KÊU GỌI CẦU CỨU ĐỂ TRÁNH SỤP ĐỔ

Justin Delépine

Ngày 26/03/2020

Liệu các hãng hàng không có bị cuộc khủng hoảng virus Corona cuốn phăng đi không? Các đại gia trong ngành hàng không đang gióng lên hồi chuông báo động về sức khỏe tài chính của họ và kêu gọi các Nhà nước giúp hàng trăm tỷ US$. Chính phủ một số nước, như ở Pháp hoặc Ý, thậm chí đang nghĩ đến việc quốc hữu hóa các gã khổng lồ hàng không của họ. Cuộc khủng hoảng hiện nay, một lần nữa, cho thấy sự mong manh của cấu trúc ngành hàng không, một ngành vốn đang vật lộn để hoạt động có lời, mặc dù đã được hỗ trợ nhiều lần từ nguồn quỹ công.

Máy bay thì nằm đất, các chuyến bay thì liên tục bị hủy, ngành hàng không, giống như ngành du lịch, bị ảnh hưởng nghiêm trọng từ các biện pháp được chính phủ các nước triển khai để ngăn chặn dịch Covid-19. Italia, Tây Ban Nha, Pháp, Hoa Kỳ, Nam Mỹ, đang gia tăng các biện pháp đóng cửa biên giới và hạn chế nhập cảnh từ nhiều nước. Trước những hạn chế ngày càng gia tăng đó, các hãng hàng không chỉ thuần túy và đơn giản hủy các chuyến bay. Kết quả: lưu lượng hàng không, biểu tượng của các giao dịch thương mại và toàn cầu hóa, đang sụp đổ. Nó đã giảm 80% vào tháng 2 ở Trung Quốc, và từ nay đang sụp đổ ở châu Âu và Hoa Kỳ. Ở lục địa già, vào ngày 22 tháng 3, nó thấp hơn 70% so với cùng kỳ năm trước. Và xu hướng này sẽ còn tăng tốc nhiều hơn nữa trong những tuần tới.

Liệu có nên dừng đi máy bay hay không?

LIỆU CÓ NÊN DỪNG ĐI MÁY BAY HAY KHÔNG?

Vincent Grimault

Cấm các chuyến bay nội địa nếu có thể thay thế được bằng các chuyến đi bằng tàu hỏa, đánh thuế lên dầu hỏa kérozène (nhiên liệu của máy bay - ND), đang xem xét luật di chuyển... Áp lực đang thắt chặt lên xung quanh máy bay. Có chính đáng không?

Thử nhắm mắt lại, và tưởng tượng ra đường cong của một chiếc máy bay đang cất cánh. Giờ mở mắt ra và hãy vẽ lại đường cong đó trên một tờ giấy. Làm tốt lắm, bạn vừa vẽ ra sự tiến hóa của ngành giao thông hàng không trong bốn mươi năm qua! Nhưng giống như bất kỳ kế hoạch bay nào, ta không được vượt quá một độ cao nhất định, thậm chí bắt đầu hạ độ cao xuống, nếu muốn có thể hạ cánh xuống một hành tinh có người sống. Liệu điều đó có còn khả thi hay không? Câu trả lời theo bốn điểm.

Giải thích bằng mười biểu đồ Tư Bản và Hệ Tư Tưởng, tác phẩm mới của piketty

GIẢI THÍCH BẰNG MƯỜI BIỂU ĐỒ TƯ BẢN VÀ HỆ TƯ TƯỞNG, TÁC PHẨM MỚI CỦA PIKETTY

Christian Chavagneux

Trong tác phẩm phát hành vào thứ năm tới, tác giả tái hiện động thái lịch sử của các bất bình đẳng. Chủ đề của tác giả dựa trên cách xử lí nhất quán dữ liệu, được minh hoạ bằng không dưới 160 biểu đồ! Alternatives économiques chọn 10 biểu đồ trong số đó để giúp bạn bước vào tác phẩm đồ sộ này.

Ta tìm thấy trong 1200 trang của cuốn Tư bản và hệ tư tưởng, tác phẩm mới của Thomas Piketty, hơn 160 biểu đồ và cả chục bảng biểu! Nhà kinh tế, người sưu tầm số liệu, đặt những phân tích của mình trên nền tảng việc tìm kiếm đầy ấn tượng các dữ liệu cho phép thuật lại một cách khác hơn lịch sử hai thế kỉ rưỡi những bất bình đẳng và những ý tưởng biện bạch cho chúng. Sau bài phỏng vấn Thomas Piketty, đây là một cách khác để bước vào tác phẩm đồ sộ này.